Fiziki Teslimata Konu Sözleşmeler
- TL/USD ve TL/Euro Vadeli İşlem Sözleşmeleri olacaktır.
- Sözleşmeler tek aylarda açılacaktır. (Ocak, Mart v.b.)
- Sözleşme kodları 302 ve 312 ile başlayacak ve çift aylarda açılmış nakdi mutabakatlı döviz sözleşmelerinden ayrılması amaçlı başında "P" olacaktır. (Örn: P_302F_FXUSD0110)
- Sözleşme büyüklüğü 100.000.-USD ve 100.000.- EUR olacaktır.
- Son işlem günü piyasada kapatılmayan sözleşmelerin hepsi herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın fiziki teslimata konu olacaktır.
Genel Uygulama
- Fiziki teslimata konu sözleşmeler piyasada son işlem gününe kadar, nakdi mutabakatlı sözleşmelerle aynı şekilde işlem görecektir.
- Son işlem günü kapatılmamış sözleşmelerde kısa pozisyon sahipleri vade sonunda dayanak varlığın (Dolar veya Euro) teslimatını yapmakla, uzun pozisyon sahipleri de dayanak varlığın teslimatını kabul edip karşılığında gerekli ödemeleri (TL) yapmakla yükümlü olacaktır.
Fiziki Teslimat Takas Süreci
- Son İşlem Günü (T): Seans sonu itibariyle tüm hesaplardaki kapatılmamış (açık) pozisyonlar fiziki teslimata konu olur ve fiziki teslimat takas süreci başlar.
- (T+1 ): Yeni vadeli sözleşmeler işleme açılır.
- Vade Sonu ve Teslim Tarihi (T+2): Takas süreci sona erer.
Takas Prensipleri
- Takasbank'ın belirlediği takas günü: T+2'dir.
Uzun pozisyon sahibi: Takas son saatine kadar, TL cinsinden hesaplanan takas yükümlülüğünü hesabına yatırarak yerine getirir. (TL cinsinden takas yükümlülükleri, T günü TCMB tarafından saat 15:30'da ilan edilen döviz satış kuru ile hesaplanır.)
Kısa pozisyon sahibi: Takas son saatine kadar, fiziki teslimat yükümlülüğü olan döviz tutarını hesabına yatırarak yerine getirir.
- T+2 günü saat 16:30'dan başlayarak teslimat tutarı olan döviz miktarı, uzun pozisyon sahibinin hesabına, TL karşılığı olan tutar ise kısa pozisyon sahibinin hesabına aktarılır.
- Bütün takas işlemleri tamamlanmadan müşteri teminatları serbestleşmez.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Emir girişinde veya piyasa takibinde nakdi mutabakatlı ve fiziki teslimatlı döviz sözleşmelerinin kodlarını birbirine karştırmamak konusuna dikkat gösterilmesi.
- Son işlem günü piyasada kapatılmayan sözleşmelerin hepsinin herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın fiziki teslimata konu olacağı konusunda bilgi sahibi olunması.
- Pozisyonunu son işlem gününde (T günü) kapatmayarak fiziki teslimat yükümlülüğüne giren yatırımcıların TL veya Döviz yükümlülüklerini T+1 günü saat 12.00'ye kadar yerine getirmeleri konusuna azami önem göstermeleri.
Örnek Fiziki Teslimatlı Yeni Sözleşmeler
| Sözleşme Vadesi |
Sözleşme Kodu |
İlk İşlem Günü |
Son İşlem Günü |
Vade Günü |
| Ocak 2010 |
P_302F_FXUSD0110 |
7 Aralık 2009 |
27 Ocak 2010 |
29 Ocak 2010 |
| Mart 2010 |
P_302F_FXUSD0310 |
7 Aralık 2009 |
29 Mart 2010 |
31 Mart 2010 |
| Ocak 2010 |
P_312F_FXEUR0110 |
7 Aralık 2009 |
27 Ocak 2010 |
29 Ocak 2010 |
| Mart 2010 |
P_312F_FXEUR0310 |
7 Aralık 2009 |
29 Mart 2010 |
31 Mart 2010 |
Fiziki teslimatlı döviz sözleşmeleri kontrat büyüklükleri nedeniyle daha çok hedge amaçlı kurumsal yatırımcıların ilgisini çekecek olsa da, son işlem gününe kadar mevcut nakdi mutabakatlı döviz sözleşmeleriyle aynı şekilde işlem göreceği için farklı vade ayı bakımından bireysel yatırımcılara da yeni bir alternatif olabilir ve işlem hacmine katkı sağlayabilir.