Sermaye Piyasalar� > Yat�r�mc� K��esi > Piyasa Analizi

Piyasa Nedir, Ka�a Ayr�l�r?

Piyasa, al�c� ve sat�c�lar�n kar��la�t�klar�; dola��m�n ger�ekle�tirildi�i yerdir.

Piyasalar; iktisadi a��dan ger�ek piyasa, mali piyasa olmak �zere ikiye ayr�l�r:

Ger�ek Piyasalar

�retilmi� mal ve hizmetler ile bu mal ve hizmetlerin �retiminde kullan�lan �retim fakt�rlerinin kar��la�t�klar� piyasalard�r.

Mali piyasalar

Ticari i�letmelerin, yat�r�m i�in gerekli mali ihtiya�lar�n�n, kar��la�t�� piyasalard�r. Fon arz edenler, fon talep edenler, fon ak�mlar�n� d�zenleyen kurumlar, bu ak�m� sa�layan ara�lar ile bunlar� d�zenleyen hukuki ve idari kurallardan olu�ur.

Mali piyasalar ka�a ayr�l�r; bu piyasalar�n ara�lar� nelerdir?

Mali piyasalar; para piyasas�, sermaye piyasas� olmak �zere ikiye ayr�l�r:

Para piyasas�

K�sa vadeli fonlar�n kar��la�t�� piyasalard�r. Ara�lar�; para, d�viz, alt�n, kambiyo senetleri (poli�e, bono, �ek) ile bir y�la kadar vadeli senetlerdir.

Sermaye piyasas�

Uzun ve orta vadeli fon ak��n�n kar��la�t�� piyasalard�r. Ara�lar�; hisse senedi, tahvil gibi menkul k�ymetlerdir.

�irketlerin, sermaye piyasas�ndan temin ettikleri fonlar nerede kullan�lmaktad�r?

Sermaye piyasas�ndan sa�lanan fonlar; genellikle i�letmelerin bina, makina ve techizat gibi duran varl�klar�n�n finansman�nda, yat�r�mlarda kullan�lmaktad�r.

Sermaye piyasas�n�n tipik �zelli�i ve para piyasas�ndan ayr�ld�� en belirgin niteli�i bu piyasan�n orta ve uzun vadeli fonlardan olu�mas�d�r. Bu vade bir y�ldan fazla olmal�d�r.

T�rkiye'de sermaye piyasas�nda yer alan ba�l�ca unsurlar hangileridir?

Fon Arz Edenler = Yat�r�mc� Grubu (Kurumsal Yat�r�mc�, Al�m G�c� Y�ksek Bireysel Yat�r�mc�, K��k Bireysel Yat�r�mc�, Yabanc� Yat�r�mc�)
Fon Talep Edenler = �hra�c�lar
Sermaye Piyasas� Kurulu (SPK)
�stanbul Menkul K�ymetler Borsas� (�MKB)
Borsa �yeleri (Arac� Kurulu�lar)
�MKB Takas ve Saklama Bankas� A.�. (Takasbank)
T�rkiye Sermaye Piyasas� Arac� Kurulu�lar� Birli�i (TSPAKB)
Merkezi Kay�t Kurulu�u (MKK)
Borsaya Kote Ortakl�k Y�neticileri Derne�i (KOTADER)
Borsa Y�neticileri Derne�i
Borsa Uzmanlar Derne�i
Borsa Yat�r�mc�lar� Derne�i

Sermaye piyasas� ka� b�l�mden olu�ur?

Sermaye piyasas�n� birincil piyasa ve ikincil piyasa olmak �zere ikiye ay�rabiliriz:

Birincil piyasa

Hisse senedi ve tahvil gibi menkul de�erleri ihra� eden �irketler ile al�c�lar�n yani tasarruf sahiplerinin do�rudan kar��la�t�klar� piyasalard�r. Buna hisse senetleri ile tahvillerin ilk kez s�r�l�p "ihra�" tan al�nd�� piyasa da denilebilir. T�rk Hukuk Sistemi'nde, menkul k�ymetleri ihra�tan alanlar, bunlar� tekrar paraya �evirmek istediklerinde, kural olarak hisse senetlerinde hi� bir zaman, tahvillerde ise vadeden �nce bunlar� ihra� eden kurulu�a m�racaat edemezler.

�kincil piyasa

Menkul k�ymetlerin paraya �evrilmesini sa�layan piyasad�r ve menkul k�ymet borsalar� bu piyasay� tan�mlamada en iyi �rnektir. Bu piyasada, menkul k�ymetler arac� kurulu�lar ad�na, yat�r�mc�lar hesab�na Borsa'da al�n�p sat�l�rlar.

�irket ne demektir?

�ki veya daha fazla ger�ek veya t�zel ki�inin iktisadi ve kar i�erikli ortak bir amaca ula�mak i�in emek ile sermaye birle�tirmelerine �irket denir.

Yasal dayanaklar�na g�re ba�l�ca ka� t�r �irket vard�r?

Bor�lar Kanunu (BK) �irketleri
- Adi �irketler
- �zel �irketler
T�rk Ticaret Kanunu'na (TTK) G�re Kurulan �irketler
- Kollektif �irketler,
- Adi ve Hisseli Komandit �irketler,
- Limited �irketler,
- Anonim �irketler,
- Donatma ��tiraki,
- Umumi Ma�azalar.
�zel D�zenlemeli �irket ve Kurulu�lar
- Bankalar,
- Sigorta �irketleri,
- Sermaye Piyasas� Kurumlar�
  - Arac� Kurumlar
  - Yat�r�m Ortakl�klar�,
  - Yat�r�m Fonlar�,
- Di�er Sermaye Piyasas� Kurumlar�
- Finans Kurumlar�,
- �krazat Kurumlar�,
- Kooperatif �irketleri.

Anonim �irket ne demektir?

Anonim �irket ne demektir?Anonim �irket; bir �nvan alt�nda, iktisadi ama� ve konular i�in en az be� ki�i ile kurulan, sermayesi belirli ve paylara b�l�nm��, payda�lar�n koyduklar� sermaye kadar sorumlulu�u �stlendi�i, ortakl�k s�fat� paya g�re belirlenen, hak ehliyeti i�letme konusu ile s�n�rl�, t�zel ki�ili�i haiz ticaret ortakl��d�r.

Anonim �irketlerin iktisadi i�levleri nelerdir?

Anonim �irketlerin,

Kendi ba��na hi�bir g�c� ve de�eri olmad�� d��n�len k��k birikimleri biraraya getirme,
Daha ucuz ve kaliteli mal �retimi sa�lama,
Yapt�klar� yat�r�m hamleleri ile yeni i� imkanlar� yaratma,
B�y�k giri�imlere �rnek modeller olu�turma,
Gelir ve kazan�tan b�y�k bir kesimin yararlanmas�n� sa�lama

y�n�nde iktisadi i�levleri mevcuttur.

Anonim �irket ka�a ayr�l�r?

Anonim �irketler;

Halka a��k olmayan anonim �irketler,
Halka a��k olan anonim �irketler

olmak �zere iki t�re ayr�l�r.

Anonim �irketlere sermaye olarak ne konulabilir?

Anonim �irketlere sermaye alarak a�a��da yer alan kalemler konulabilir:

Nakdi �ktisadi De�erler
- Para,
- Alacak,
- K�ymetli Evrak
  - Hisse senedi,
  - Tahvil,
  - Bono,
  - �ek,
  - Poli�e,
  - Hazine bonosu
Gayrinakdi �ktisadi De�erler
- Menkuller,
- Gayrimenkuller,
- S�nai haklar,
Menkul ve gayrimenkullerden faydalanma ve onlar� kullanma haklar�,
- Ticari itibar,
- Ticari i�letme,
- �ktisadi de�eri olan ve para ile de�erlendirilebilen t�m iktisadi birimler.

Anonim �irketler sermayelerini azaltabilirler mi?

Evet; anonim �irketler, TTK 396.md.'ye dayanarak sermayelerini azaltabilirler. De�i�en iktisadi ko�ullara uyum sa�layamayan, bu nedenle sermayesi faaliyet konusuna oranla fazla gelen, gelir ve gider dengesi bozulan �irketler sermayelerini "�ste�e Ba�l� Olarak" veya "Zorunlu Olarak" azaltabilirler.

Halka a��k olmayan anonim �irket ne demektir?

Ortak say�s�, Sermaye Piyasas� ve Borsa d�zenlemelerinde belirtilen say�y� ge�meyen, hisse senetleri halka arz edilmemi� olan veya arzedilmi� say�lmayan �irketlere, halka a��k olmayan anonim �irket denir.

Halka a��k anonim �irket ne demektir?

Sermaye Piyasas� Kanunu'na g�re hisse senetleri halka arz edilmi� olan veya ortak say�s�n�n 250'yi a�t�� belirlenip hisse senetleri halka arz edilmi� say�lan anonim �irketlere halka a��k anonim �irket denir.

Halka a��k anonim �irketler ne �ekilde kurulurlar?

Halka a��k anonim �irketler tedrici bi�imde kurulurlar. Tedrici kurulu�, bir k�s�m paylar�n kurucular taraf�ndan taahh�t olunmas� ve geri kalan k�s�m i�in de halka ba�vurulmas� suretiyle olur. Halka a��k anonim ortakl�klar, ani �ekilde yani �irket sermayesinin tamam�n�n kurucu ortaklarca taahh�t edilmesiyle kurulamazlar.

Esas sermaye sistemi ile kay�tl� sermaye sistemi aras�ndaki ba�l�ca fark nedir?

Kay�tl� sermaye sisteminde �irketler SPK'ya ba�vurarak bir sermaye tavan� tescil ettirirler. B�ylelikle o sermaye tavan�na kadar, �irket genel kurul karar� olmaks�z�n, y�netim kurulu karar� ile sermayelerini art�rabilirler. Bu sistemde sermaye art�r�m prosed�r� k�salt�lm�� olur. Hisse senedinin teslimi, sat�� an�nda yap�l�r. Esas sermaye sisteminde sermaye art�r�m�n�n tescil edilmesinden sonra hisse senetleri bast�r�larak teslim edilir; aradaki s�rede, muvakkat (ge�ici) makbuzlar ortakl�k pay�n� temsil eder.

Esas sermaye sisteminde olan �irketlerde makbuzlar�n hisse senedine
d�n��m tarihi ne kadar s�rmektedir?

Esas sermaye sisteminde, hamiline hisse senetlerinde sermaye art�r�m�n�n tescilini izleyen 30 g�n i�inde, nama yaz�l� hisse senetlerinde ise 90 g�n i�inde muvakkat makbuzlar hisse senedine d�n��r.

Ba�lang�� sermayesi nedir?

Kay�tl� sermayeli anonim �irketlerin sahip olmalar� mecburi, miktar� SPK'ca belirlenen en az ��kar�lm�� sermaye tutar�na "Ba�lang�� Sermayesi" denilir.

Ba�lang�� sermayesi nedir?

Kay�tl� sermayeli anonim �irketlerin sat�� yap�lm�� hisse senetlerini temsil eden sermayelerine "��kar�lm�� Sermaye" denilir.

�irketlerin birle�mesi ne demektir?

�irketlerin birle�mesi, yasa ile belirlenen kurallara uygun olarak, ayr� t�rden olan iki veya daha fazla ticari �irketin, birbirleriyle birle�erek yeni bir ticaret �irketi olu�turmas�na denir.

Sermaye Piyasas� Kanunu'nun uygulanmas�nda "ihra�" nas�l tan�mlanmaktad�r?

Sermaye Piyasas� Kanunu'nun uygulanmas�nda "ihra�" sermaye piyasas� ara�lar�n�n ihra�c�lar taraf�ndan ��kar�l�p, halka arzedilerek veya halka arzedilmeksizin sat��d�r.

Sermaye Piyasas� Kanunu'nda "Halka arz" nas�l tan�mlanmaktad�r?

Sermaye Piyasas� Kanunu'nda "halka arz", sermaye piyasas� ara�lar�n�n sat�n al�nmas� i�in her t�rl� yoldan halka �a�r�da bulunulmas�; halk�n bir anonim ortakl��a kat�lmaya veya kurucu olmaya davet edilmesi; hisse senetlerinin borsalar veya te�kilatlanm�� di�er piyasalarda devaml� i�lem g�rmesi; Sermaye Piyasas� Kanunu'na g�re halka a��k anonim ortakl�klar�n sermaye art�r�mlar� dolay�s�yla paylar�n�n veya hisse senetlerinin sat��, halka a��k ortakl�klar�n sermaye art�r�mlar� dolay�s�yla paylar�n�n veya hisse senetlerinin sat�� olarak tan�mlanm��t�r.

Halka arz edilen sermaye piyasas� ara�lar�na ili�kin i�lem yaparken
nelere dikkat edilmelidir?

Halka arz edilen sermaye piyasas� ara�lar�na ili�kin i�lem yaparken �ncelikle, halka arz yoluyla sat�lan sermaye piyasas� ara�lar� ve bunlar� ihra� eden �irkete ili�kin bilgilerin bulundu�u izahnamelerin ve sirk�lerin incelenmesine dikkat edilmelidir.

Halka arz ne �ekilde yap�lmaktad�r?

Sermaye piyasas� ara�lar�n�n halka arz�nda a��klanacak bilgiler izahnamede yer al�r. �zahnamede bulunmas� gereken bilgiler SPK taraf�ndan belirlenir. Sermaye piyasas� ara�lar�n�n SPK kayd�na al�nmas�ndan sonra izahname ticaret siciline tescil ve ilan edilir. Halk�n sermaye piyasas� ara�lar�n� sat�n almaya daveti sirk�ler ile yap�l�r. Yay�mlanacak sirk�ler ve ilanlar�n esaslar� SPK taraf�ndan belirlenir.

�lanlar ve a��klamalar ger�e�e uymayan abart�lm�� veya yan�lt�c� bilgileri i�eremeyece�i gibi SPK kayd�na al�nman�n resmi bir teminat olarak yorumlanmas�na yol a�acak a��k veya dolayl� bir ifade ta��yamaz. Kurul, yan�lt�c� nitelikte g�rd�� reklamlar� yasaklar.

Halka a��lmak �zere hisse senedi arz edecek ortakl�klar hangi
sat�� y�ntemlerini kullanabilirler?

Halka a��lmak �zere hisse senedi sat�� yapacak ortakl�klar�n SPK'n�n "Sermaye Piyasas� Ara�lar�n�n Halka Arz�nda Sat�� Y�ntemlerine �li�kin Esaslar Tebli�i" ba�l�kl� Seri : VIII, No : 22 Tebli�i' ne g�re; "Talep Toplama", "Talep Toplanmaks�z�n Sat��" veya "Borsa' da Sat��" y�ntemlerinden birini kullanma imkanlar� mevcuttur.

Talep Toplama Y�ntemi; yat�r�mc�lar�n sat��a sunulan sermaye piyasas� ara�lar�na ili�kin taleplerinin toplanarak bu taleplerin de�erlendirilmesi sonucunda sat��a sunulan sermaye piyasas� ara�lar�n�n yat�r�mc�lar aras�nda da��t�ma tabi tutulmas�n�,

Talep Toplanmaks�z�n Sat�� Y�ntemi; sermaye piyasas� ara�lar�n�n bizzat ihra�c� taraf�ndan ya da arac� kurulu� vas�tas�yla belirli bir fiyat tespit edilerek, yat�r�mc�lardan talep toplamaks�z�n , halka arz yoluyla sat��n�,

Borsada Sat�� Y�ntemi; sermaye piyasas� ara�lar�n�n �MKB mevzuat� �er�evesinde �MKB'de sat��a sunulmas�n� ifade eder.

Talep toplanmaks�z�n sat�� y�nteminde bir hisse senedinin sat�� fiyat�
nas�l belirlenmektedir?

Bir hisse senedinin sat�� fiyat�, Borsa' da hisse senetleri i�lem g�ren ayn� sekt�re ait �irketlerin fiyat kazan� oranlar� esas al�narak, ayr�ca indirgenmi� nakit ak�m analizleri gibi y�ntemler kullan�larak ve ge�mi� y�llara ili�kin finansal g�stergeler, karl�l�k oranlar� ve gelece�e y�nelik projeksiyonlara da bak�larak, arac� kurulu� ile ortakl�k taraf�ndan belirlenmektedir.

�hra�c� �irketler hangileridir?

Anonim ortakl�klar, mevzuata g�re �zelle�tirme kapsam�na al�nanlar dahil kamu iktisadi te�ebb�sleri, mahalli idareler ile bunlarla ilgili �zel mevzuatlar� uyar�nca faaliyet g�steren kurulu�, idare ve i�letmelere "ihra�c� �irketler" denilir. Genel ve katma b�t�eli idareler ile T.C. Merkez Bankas� da bu kapsama girer ve ihra� olunacak sermaye piyasas� ara�lar�n�n ihra�lar� hakk�nda SPK'ya bilgi verilir.

"Kurul kayd�na al�nma" neyi ifade eder?

Kural olarak ihra� veya halka arz olunacak sermaye piyasas� ara�lar�n�n SPK'ya kaydettirilmesi zorunludur. S�z konusu i�lemlerin neticelenmesine, "Kurul Kayd�na Al�nma" denir.

Borsa nedir?

Borsa, ticaretle veya finansal i�lemlerle u�ra�an ki�ilerin topland�klar� kamuya a��k kurall� finansal organizasyondur.

Borsalarda hangi finansal ara�lar i�lem g�r�r?

Borsalar zaman i�erisinde i�lem g�ren mallar�n cinsine g�re "emtia", "menkul k�ymetler", "d�viz" ve "t�rev �r�nler" borsalar� olmak �zere d�rt ana gruba ayr�lm��t�r. �MKB gibi; hisse senedi, tahvil ve benzeri finansal sermaye piyasas� ara�lar�n�n al�n�p sat�ld�� borsalara, "menkul k�ymetler borsalar�" denir.

Menkul k�ymetler, birden fazla Borsa'da i�lem g�rebilir mi?

Ortakl�klar�n ve di�er t�zel ki�ilerin menkul k�ymetleri bir veya birden fazla borsada i�lem g�rebilir. Bu konudaki ba�vurular�, ilgili borsa veya borsalar�n y�netim kurullar� karara ba�lar.

Kamu kurulu�lar�na ait menkul k�ymetlerle, yabanc� menkul k�ymetlerin i�lem g�rece�i borsa veya borsalar� ilgili Bakanl�k belirler.

Menkul K�ymetler Borsalar�n�n fonksiyonlar� nelerdir?

Menkul K�ymetler Borsalar�n�n fonksiyonlar�n� d�rt ana gruba ay�rabiliriz:

Devaml� ve d�zenli bir pazar�n olu�mas� (Likidite ihtiyac�n�n her an kar��lanabilmesi olana��),
Ger�ek fiyat�n belirlenmesi,
Ekonomiye kaynak yarat�lmas�,
G�ven yarat�lmas�.

Borsalar ge�ici olarak kapat�labilir mi?

Menkul k�ymetler borsalar�nda ola�an d�� menfi geli�melerin olmas� halinde, borsalar�n ge�ici olarak kapat�lmas�na karar verilebilir.

Borsalar�n �� g�ne kadar ge�ici olarak kapat�lmas�na karar alma yetkisi ayn� zamanda Borsa Y�netim Kurulu Ba�kan� olan Borsa Ba�kan�'na aittir.

Borsa Y�netim Kurulu'nun talebi �zerine borsalar�n onbe� g�ne kadar ge�ici olarak kapat�lmas�na SPK, SPK'n�n talebi �zerine bir aya kadar ge�ici olarak kapat�lmas�na Maliye Bakan� yetkilidir.

Borsalar�n bir aydan fazla s�re ile ge�ici olarak kapat�lmas�na karar vermeye ilgili Bakanl��n �nerisi �zerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.

�MKB'n�n g�rev ve yetkileri nelerdir?

�MKB'n�n g�rev ve yetkileri a�a��da s�ralanm��t�r:

Menkul k�ymetlerin Borsa kotuna al�nmas� ile ilgili ba�vurular�, �MKB Kotasyon Y�netmeli�i'nde belirtilen esaslar dahilinde incelemek, ek bilgi ve belgeler istemek, ba�vurular� de�erlendirmek ve karara ba�lamak,
Kanuni gerekler yerine getirilerek vadeli i�lemlerle ilgili piyasalar a�mak,
Borsa'da i�lem g�rebilecek menkul k�ymetler i�in t�rlerine g�re menkul k�ymetler pazarlar� olu�turmak, bu pazarlarda i�lem g�recek menkul k�ymetleri belirlemek ve Borsa B�lteninde yay�nlamak, pazarlara Borsa Binas�nda yer tahsis etmek,
Borsa'da pazarlar�n �al��ma g�n ve saatlerini belirlemek ve Borsa B�lteninde il�n etmek,
Borsa pazarlar�nda yap�lan i�lemler sonucunda olu�an fiyatlar� ve bu fiyatlardan yap�lan toplam i�lem miktarlar�n� seans bitiminde il�n etmek,
Borsa'da yap�lan al�m, sat�m i�lemlerini g�ven ve istikrar i�inde serbest rekabet �artlar� alt�nda kolayca ve d�zenli bir �ekilde y�r�t�lmesini sa�lamak, bu kurallar�n d��na ��kan Borsa �yelerine, ilgili mevzuatta belirtilen yapt�r�mlar� uygulamak,
Borsa'da ola�an d�� menfi geli�melerin meydana gelmesi halinde, mevzuat�n verdi�i yetkiler i�inde gerekli �nlemleri almak.

�MKB'nin organlar� hangileridir?

�MKB'nin �� tane organ� vard�r.

Genel Kurul

Borsa'n�n �st karar organ�d�r. Borsa �yeleri olan arac� kurulu�lardan olu�ur.

Y�netim Kurulu

Borsa'n�n karar organ�d�r. Bir ba�kan ve Genel Kurul'un g�sterdi�i adaylar aras�ndan Y�netim Kurulu'nca se�ilen d�rt �yeden olu�ur.

Denetleme Kurulu

Borsa'n�n denetim organ�d�r. Borsa Genel Kurulu taraf�ndan, Genel Kurul �yeleri aras�ndan veya d��ardan iki y�l i�in se�ilen iki denet�iden olu�ur.

�MKB'nin komiteleri hangileridir, g�revleri nelerdir?

�MKB'n�n d�rt tane komitesi vard�r. Bu komiteler;

Uyu�mazl�k,
Disiplin,
Kotasyon,
Uluslararas� Pazar Kotasyon

Komiteleridir.

S�z konusu komiteler, g�rev ve yetkilerine giren alanda Y�netim Kurulu'nun karar vermesine yard�mc� olacak raporlar d�zenlerler.

�MKB'nin Ba�kanl�k Te�kilat� hangi unsurlardan olu�maktad�r?

�MKB'nin Ba�kanl�k Te�kilat�;

Borsa Ba�kan�,
Borsan�n y�netim kademeleri,
Genel Kurul,
Y�netim Kurulu,
Denet�iler,
Komiteler,
Borsa Ba�kan�na ba�l� t�m ki�i ve birimlerden olu�maktad�r.

�MKB'nin ana hizmet birimleri hangileridir?

�MKB'nin ana hizmet birimleri a�a��da yer almaktad�r.

Tefti� ve G�zetim Kurulu Ba�kanl��
Hisse Senetleri Piyasas� M�d�rl��
Tahvil ve Bono Piyasas� M�d�rl��
Vadeli ��lemler Piyasas� M�d�rl��
Takas ve Saklama M�d�rl��
Kotasyon M�d�rl��
De�erleme ve �statistik M�d�rl��
Ara�t�rma M�d�rl��
E�itim ve Yay�n M�d�rl��
D�� li�kiler M�d�rl��
Bilgi Sistemleri Merkezi
Personel M�d�rl��
Mali ��ler M�d�rl��
�dari ��ler M�d�rl��
Yap� ve ��letme M�d�rl��
�zel Kalem M�d�rl��
Hukuk ��leri M�d�rl��
�ye ��leri M�d�rl��
Koruma ve G�venlik M�d�rl��
Uluslararas� Pazar M�d�rl��

Menkul k�ymet nedir?

Sermaye Piyasas� Kanunu'nun 3.maddesinde menkul k�ymet; ortakl�k veya alacakl�l�k sa�layan, belli bir mebla�� temsil eden, yat�r�m arac� olarak kullan�lan, d�nemsel gelir getiren, misli nitelikte, seri halinde ��kar�lan, ibareleri ayn� olan ve �artlar� SPK'ca belirlenen k�ymetli evrak olarak tan�mlanm��t�r.

K�ymetli evrak nedir?

Senetten do�an hakk�n, senetten ayr� olarak beyan edilemeyece�i ve ba�kalar�na devredilemeyece�i; hak ile senedin birbirine s�k�s�k�ya ba�l� oldu�u senetlere "k�ymetli evrak" denir. K�ymetli evrak, ispat vas�tas�d�r ve senetten do�an haklar�n devredilebilmesi, dola��m yetene�ine sahip olmas� amac�yla ��kar�lm��t�r.

Her k�ymetli evrak menkul k�ymet midir?

Her k�ymetli evrak, menkul k�ymet de�ildir. Bununla birlikte her menkul k�ymet, k�ymetli evrakt�r.

Hangi k�ymetli evrak menkul k�ymet say�l�r; hangileri say�lmaz?

Ayn� zamanda menkul k�ymet olan k�ymetli evraka; hisse senedi ve ge�ici ilm�haber, tahvil, intifa senedi, kar ve zarar ortakl�� belgeleri, hazine bonolar�, Devlet ve di�er kamu t�zel ki�ilerinin tahvil ve bonolar�, tertip halinde ��kar�lm�� ve vadeleri iki y�l veya daha uzun olmak �art� ile ipotekli bor� ve irat senetleri �rnek verilebilir. Menkul k�ymet say�lmayan k�ymetli evrak aras�na faiz ve temett� kuponlar�, talon, yat�r�m fonu kat�lma belgeleri, opsiyon senetleri, mevduat sertifikas� ile iki y�ldan az s�reli ve tertip halinde ��kar�lan ipotekli bor� ve irat senetleri, kambiyo senetleri (bono, poli�e, �ek) girmektedir.

K�ymetli evrakta "soyutluk ilkesi" ne anlama gelmektedir?

K�ymetli evrakta, senetten do�an hak ile bu hakk�n kurulmas�na neden olan i�lem aras�nda ba�lant� yoktur. Buna k�ymetli evrakta "soyutluk ilkesi" denir. Bir i�lemin hukuki sebebi yoksa veya sonradan ortadan kalkarsa, bu sebebe dayan�larak verilmi� olan �eyler geri verilir. Para �denmi�se para, senet verilmi�se senet iade edilir. K�ymetli evrakta ise, devredildikten sonra soyutluk ilkesi ortaya ��kar ve senedin yarat�lmas�na neden olan sebep donar. K�ymetli evrak dola��mda bulundu�u s�rece bu sebepten ba��ms�z olarak tedav�l eder.

Hisse senetlerini zayi eden (�ald�ran, kaybeden senetleri y�pranan)
yat�r�mc� nereye ba�vurmal�d�r?

Hisse senetlerini zayii eden ve zayi etti�i hisse senedinin kimin elinde oldu�unu bilmeyen yat�r�mc�lar�n, yetkili mahkemeden bu hisse senetleri ile getirileri �zerine �deme yasa�� karar� koydurmalar� ve bu hisse senetlerini iptal ettirmeleri gerekmektedir. Bu �ekilde hisse senedi ile bu senetten do�an haklar birbirinden ayr�l�r. Bu durum hisse senetlerinin k�ymetli evrak olma �zelli�inden do�maktad�r. Senet sahibi iptal karar� �zerine ihra� eden �irketin iptal edilen hisse senetlerinin yerine ge�mek �zere ��kard�� yeni hisse senetlerinin masraflar�n� �demekle y�k�ml�d�r. Hisse senedini zayi eden hamil �deme yasa�� karar� ald�ktan sonra senedin kimin elinde oldu�unu biliyorsa "geri al�m" davas� a�ar. TTK 414.madde uyar�nca, hisse senetlerinin tedav�l� m�mk�n olmayacak bi�imde y�pranm�� veya bozulmu� olmakla birlikte, esasl� unsurlar� ve ay�rt edici vas�flar� teredd�te meydan vermeyecek �ekilde anla��labiliyorsa, iptal h�k�mlerinin uygulanmas�na gerek yoktur. Senet sahibi masraflar�n� pe�in �demek �art�yla �irketten yeni bir senet veya ilm�haber ihdas�n� isteyebilir.

Kaydi sistem (evraks�z k�ymetli evrak) nedir?

D�nya sermaye piyasalar�nda, k�ymetli evrak�n saklanmas� gereklili�inden ortaya ��kan sak�ncalar� ortadan kald�rmak, menkul k�ymetlerin dola��m yetene�ini art�rmak i�in k�ymetli evraktan do�an haklar�n gayr�maddi olarak kayden tutulmas� sistemi geli�tirilmi�tir. Buna kaydi sistem (evraks�z k�ymetli evrak) denilmektedir.

Evraks�z k�ymetli evrak hacze konu olabilir mi?

Hesaplarda kayden bulunan menkul k�ymet haklar� hacze konu olabilirler.

T�rk Hukuku'nda kaydi sisteme (evraks�z k�ymetli evraka) ili�kin uygulama var m�?

T�rk Hukuku'nda (bug�n itibariyle) kaydi sisteme (evraks�z k�ymetli evraka) ili�kin uygulama mevcut de�ildir.

Hisse senedi nedir?

Anonim �irketler, sermayesi paylara b�l�nm�� komandit �irketler, �zel kanunla kurulmu� kamu kurulu�lar� taraf�ndan ��kar�lan; sermayenin belirli bir b�l�m�n� temsil eden, sahibine ortakl�k haklar�ndan yararlanma imkan� veren, k�ymetli evraka hisse senedi denir. Sermaye Piyasas� Kanunu'nca, sermayesi paylara b�l�nm�� komandit �irketlerin hisse senetleri Borsa'da i�lem g�rmemektedir.

Hisse senetleri rehnedilebilir mi?

Hisse senetleri kural olarak rehne konu olabilir.

�MKB'nda denizcilik �irketlerinin hisse senetleri i�lem g�r�yor mu ?

�MKB'de anonim �irket olarak faaliyet g�steren denizcilik �irketlerinin hisse senetleri bug�n itibariyle i�lem g�rmemektedir. Bu �irketlerin kabotaj hakk�ndan yararlanmas� i�in T�rk gemisi say�lmalar� gerekmektedir. T�rk gemisi say�lma ko�ullar�n�, TTK'n�n T�rk Bayra�� ekme Hakk� ve M�kellefiyeti ba�l�kl� b�l�m�ndeki 823. madde saym��t�r. Bu maddenin mevcut h�km� uyar�nca, denizcilik �irketinin hisse senetleri nama yaz�l� olmal� ve bu hisselerin ��nc� ki�ilere devri de �irket y�netim kurulu'nun iznine ba�l� bulunmal�d�r. �MKB Kotasyon Y�netmeli�i'nin " Borsa Kotuna Al�nacak Menkul K�ymetler ��in Aranacak �artlar " ba�l�kl� 9.maddesinin (h) bendinde; "Esas s�zle�menin menkul k�ymetlerinin devir ve tedav�l�n� k�s�tlay�c� veya senet sahibinin haklar�n� kullanmas�na engel olacak kay�tlar i�ermemekte olmas�" y�n�nde bir d�zenleme mevcuttur. G�r�ld�� zere, Kanun'da yer alan 823. maddedeki h�k�m ile �MKB Kotasyon Y�netmeli�i'nin 9.maddesinin (h) bendinde aranan ko�ul birbirine uymamakta olup; mevcut d�zenlemeler uyar�nca, bug�n i�in denizcilik �irketlerinin Borsa'ya kote edilebilmesi imkan� bulunmamaktad�r.

Arac� Kurumlar�n m��teri hesaplar�ndaki nakit alacak bakiyelerini
kullan�m esaslar� nelerdir ?

Arac� kurumlar, �er�eve s�zle�mesinde m��terinin verdi�i yetkiye ba�l� olarak, g�n i�inde herhangi bir m��teri emrine konu olmayan ve g�n sonu itibariyla alacak bakiye veren m��teri hesaplar�ndaki nakitleri, yetkili olduklar� faaliyetler, i�letme politikalar� ile m��terinin tercihleri do�rultusunda, muhasebe sistemlerinde hesap baz�nda izlemek kayd�yla, toplu olarak veya m��teri baz�nda de�erlendirebilirler. S�z konusu nakitlerin toplu olarak de�erlendirilmesi halinde elde edilen getirilerin m��teri hesaplar�na oransal olarak da��t�lmas� esast�r. Bu durumda m��teri nakitlerinin miktar olarak belli aral�klar baz�nda grupland�r�larak elde edilen getirilerin bu gruplar aras�nda farkl� oranda yans�t�lmas� da m�mk�nd�r.

Arac� kurumlar�n, �er�eve s�zle�mesinde a��k�a belirtmek kayd�yla m��teri hesaplar�nda kalan nakit alacak bakiyelerinin kullan�m�nda alt limit belirlemeleri m�mk�nd�r. Belirlenen bu alt limite ili�kin de�i�ikliklerin de m��terilere yaz�l� olarak bildirilmesi zorunludur. Belirlenen alt limitin alt�nda kalan nakitlerin kullan�m�na ili�kin esaslara s�zle�mede ayr�ca yer verilir.

Al�m sat�m arac�l��, halka arza arac�l�k, repo-ters repo, portf�y y�neticili�i ve yat�r�m dan��manl�� yetki belgelerinin tamam�na sahip olan arac� kurumlar bu kapsamda �er�eve s�zle�mesine h�k�m koymak kayd�yla; m��terilerine, hesaplar�nda kalan nakit alacak bakiyelerinin �e�itli kurum ve ki�ilere olan periyodik �deme i�lemlerinin yerine getirilmesinde kullan�lmas�na ili�kin hizmet verebilirler.

Hisse senetleri ka�a ayr�l�r?

Hisse senetleri TTK' n�n 409. maddesine g�re hamiline veya nama yaz�l� olmak �zere ikiye ayr�l�rlar.

�irket, esas s�zle�mesinde h�k�m bulunmas� ve paylar�n tamam�n�n �denmi� olmas� halinde hamiline hisse senedi ��karabilir. Bu ay�r�m d��nda hisse senetleri TTK' nun ilgili maddeleri uyar�nca a�a��daki �ekillerde de ��kar�labilirler:

Adi-imtiyazl�,
Kurucu-intifa,
Primli-primsiz.

Hisse senedi sahibinin haklar� nelerdir?

Hisse senedi sahibi;

R��han hakk�na,
K�rdan pay alma hakk�na,
Oy kullanma hakk�na,
Y�netime kat�lma hakk�na,
Tasfiyeden pay alma hakk�na,
Bilgi edinme hakk�na

sahiptir.

Hisse senedinde nominal fiyat ne demektir?

Pay senedinin ilk ��kar�l�� s�ras�nda ortakl�k y�netimi taraf�ndan verilen itibari de�ere "nominal fiyat" denir.

TTK'na g�re nominal de�er en d��k 500 TL olabilir ve 100 TL'l�k farklarla art�r�labilir. En s�k g�r�len pay senedinin nominal fiyat� 1.000 TL'd�r.

�MKB' de �irket hisselerinin itibari de�eri de�i�ik de olsa, kural olarak fiyatlar 1.000 TL itibari de�er �zerinden tescil edilir.

Hisse senedinin ihra� fiyat� ne demektir?

Hisse senetlerinin ��kar�l�� a�amas�nda sat��a sunuldu�u fiyata "ihra� fiyat�" denir.

Hisse senedinin Borsa fiyat� ne demektir?

Borsa'da i�lem g�rmeye ba�layan hisse senetlerinin, Borsa'daki arz ve talep ko�ullar�na g�re olu�an fiyat�na "Borsa fiyat�" denir.

Kuponlarda zamana��m� var m�d�r?

Kuponlar hisse senedinden ba��ms�zd�r. Bedelli r��han hakk� kullanma s�resi 15 g�nden az, 60g�nden fazla olamaz. Bedelsiz sermaye art�r�m� ve temett� �demeleri i�in 5 y�ld�r.

Hisse senedinde zamana��m� var m�d�r?

Hisse senedi bir m�lkiyet senedi oldu�undan ve vade ta��mad��ndan zamana��m�na tabi de�ildir.

Hissedarlar�n hisse senetlerini ihra� eden �irketin bedelsiz
sermaye art�r�m�na kat�lma ve da��tt�� temett�ye ili�kin zamana��m� s�resi nedir?

Bor�lar Kanunu'nun 126/4 fk.s� uyar�nca, s�z konusu i�lemlerin ba�lad�� tarihten itibaren 5 y�ld�r.

Tahvil ne demektir?

TTK md. 420'ye g�re anonim �irketlerin �d�n� para bulmak i�in itibari k�ymetleri e�it ve ibareleri ayn� olmak �zere ��kard�klar� bor� senetlerine tahvil denir. Tahvil sahibi �irkete yabanc� sermaye yaratm�� olmaktad�r.

Tahvillerde zamana��m� s�resi ne kadard�r?

Tahvil, bir bor� senedi olarak, ta��d�� en son kupon vadesinden veya itfaya u�ram��sa itfa tarihinden itibaren 10 y�l sonra zamana��m�na u�rar.

Hisse senedi ile tahvil aras�nda hukuki a��dan ba�l�ca fark nedir?

Hisse senedi bir m�lkiyet senedidir. Hisse senedi sahibi, hisse senedini ��karan kurulu�un orta��d�r.

Tahvil ise bir bor� senedidir. Tahvil sahibi, tahvil ��karan kurulu�un uzun vadeli alacakl�s�d�r. �irket; tahvil ile yabanc� sermaye, hisse senedi ile �zsermaye elde eder.

Kotasyon, kote olmak neyi ifade eder?

Bir �irketin Borsa'ya kote olmas�, �irketin bunun i�in �nceden belirlenmi� gerekli �artlar� yerine getirmi� oldu�unu ve Borsa'da i�lem g�rebilece�ini g�sterir.

Hisse senetleri Borsa'da hangi pazarlarda i�lem g�r�rler?

Hisse senetleri ilgili olduklar� pazarlarda i�lem g�r�rler. Hisse senetlerinin i�lem g�recekleri pazar ve i�lemlere ili�kin gerekli bilgiler �nceden Borsa b�lteninde ilan edilir.

Borsa kotuna al�nmam�� menkul k�ymetler �MKB pazarlar�nda i�lem g�rebilir mi?

Evet; �kinci Ulusal Pazarda �MKB kotasyon �artlar�n� sa�layamayan bununla birlikte Borsada i�lem g�rebilme ko�ullar�n� yerine getiren �irketlerin hisse senetleri i�lem g�rebilir.

Borsa'da fiyatlar nas�l olu�ur?

Borsa'da fiyatlar, �ok say�daki menkul k�ymet al�m sat�m emirlerinin belirli kurallar �er�evesinde aleni �ekilde kar��la�mas�yla olu�ur.

Yat�r�mc�lar Borsa'ya do�rudan ba�vurarak al�m-sat�m i�lemleri yapabilirler mi?

Yat�r�mc�lar Borsa'ya do�rudan ba�vurarak al�m-sat�m i�lemleri yapamazlar. Borsa'da menkul k�ymetlere yat�r�m yapabilmek i�in yat�r�mc�lar�n, sermaye piyasas�nda arac�l�k faaliyetleri yapmak �zere yetkilendirilmi� arac� kurum, yat�r�m bankalar� ve ticari bankalardan olu�an Borsa �yelerine ba�vurmalar� gerekmektedir.

�er�eve s�zle�me nedir ?

Arac� kurumlar m��terileri ile al�m sat�ma arac�l�k, portf�y y�neticili�i, yat�r�m dan��manl��, repo-ters repo, t�rev ara�lar�n al�m sat�m�na arac�l�k, kredili menkul k�ymet, a��a sat�� ve menkul k�ymetlerin �d�n� i�lemi yapmaya ba�lamadan �nce, yaz�l� bir s�zle�me yapmak zorundad�rlar. Bu s�zle�mede yer verilmesi gereken asgari hususlar SPK'ca belirlenir. Bu s�zle�me, arac� kurulu�la m��teri aras�nda bir kez akdedilen ve m�nferit i�lemlerin esas�n� olu�turan bir �er�eve anla�mas�d�r. �er�eve s�zle�mesi m�teselsil s�ra numaral� ve en az iki n�sha olarak d�zenlenir ve bir �rne�i m��terilere verilir.

�er�eve s�zle�mesinde SPK d�zenlemelerine ve Borsa mevzuat�na ayk�r� h�k�mler ile m��terilerin haklar�n� ciddi �ekilde zedeleyici ve arac� kurulu� lehine tek tarafl� ola�an�st� haklar sa�layan h�k�mlere ve emirlerin ispat�n�n m��teriye y�klenmesine ili�kin h�k�mlere yer verilemez. S�zle�mede h�k�m bulunmayan hallerde genel h�k�mler uygulan�r.

Arac� kurulu�larca m��terileri olan yat�r�mc�lara g�nderilmesi
gerek belgeler nelerdir?

Arac� kurulu�lar, yapt�klar� i�lemlerle ilgili olarak;

Hesap ekstresi,
M��teri menkul k�ymet hareket listesi,
M��teri menkul k�ymet hareket d�k�m�n�

ayl�k d�nemler itibariyle i�lem yap�lan ay� izleyen 7 g�n i�inde m��terilerin adreslerine g�ndermek zorundad�rlar.

Ancak bir �nceki ay m��teri taraf�ndan arac� kurulu�ta hi�bir i�lem yap�lmam��sa bu durumda bu belgeler g�nderilmeyecektir.

��lem fiyat�na g�re ka� t�r m��teri emri verilebilir?

��lem fiyat�na g�re, "limitli" veya "serbest" fiyatl� olarak m��teri emirleri verilebilir.

Limitli m��teri emirlerinde, al�m yapmak i�in kabul edilebilecek en y�ksek fiyat, sat�� yapmak i�in kabul edilebilecek en d��k fiyat belirtilir.
Serbest fiyatla emir verildi�i takdirde, herhangi bir limit verilmez; Borsa �yesi m��terisinin menfaatini g�zetmek �zere azami �zeni g�sterir.

M��teri emirlerinde olmas� gereken asgari unsurlar nelerdir?

Yat�r�mc�lar taraf�ndan arac� kurulu�lara m��teri talimat� i�eri�inde verilecek emirlerde,

Emrin verildi�i Borsa �yesinin �nvan�,
M��terinin ad�, soyad� veya �nvan� ile adresi,
Emrin al�m emri mi, sat�m emri mi oldu�u,
Sat�n al�nacak/sat�lacak menkul k�ymetin cinsi, varsa nominal de�er tutar�,
Emrin limitli mi yoksa serbest fiyatl� m� oldu�u,
Limitli emirlerde limit fiyat�,
Varsa emrin ge�erlilik s�resi,
Emrin verildi�i yer, tarih, saat ve dakika,
Emrin, borsa �yesi taraf�ndan al�nd�ktan sonra ilk seansta m� yoksa ge�erlilik s�resi i�inde uygun g�rece�i bir seansta m� borsaya intikal ettirilece�i,
Emir numaras�

bilgilerinin yer almas� gerekmektedir.

Sermaye piyasas� ara�lar�n�n al�m ya da sat�m emri nas�l verilir?

Arac� kurulu�lara verilecek al�m sat�m emirlerinin yaz�l� olarak verilmesi esas olup, s�zl� olarak telefon vb. ileti�im ara�lar�yla da emir verilebilir. S�zl� olarak verilen emirler, s�ra numaras� takip eden listelere, emrin al�n�� s�ras�nda arac� kurulu� taraf�ndan kaydedilir (yaz�l� hale d�n��t�r�l�r) ve kaydedildi�i s�ra numaras� ve kodu o anda m��teriye bildirilir. M��teri emir formu en az iki �rnek d�zenlenir. Formun imzal� bir �rne�i m��teriye verilir. Arac� kurumlar, m��terilerinden borsaya iletilmek �zere elektronik ortamda emir kabul edebilirler. Elektronik ortamda al�nan emirler genel h�k�mler a��s�ndan s�zl� emir niteli�indedir.

Emirde �ncelik kurallar� nelerdir?

Hisse senetleri i�lemlerinde emirler kar��lan�rken �nceliklerin belirlenmesinde a�a��daki kurallar s�ras�yla uygulan�r:

a) Fiyat �nceli�i Kural�:

Daha d��k fiyatl� sat�m emirleri, daha y�ksek fiyatl� sat�m emirlerinden; daha y�ksek fiyatl� al�m emirleri daha d��k fiyatl� al�m emirlerinden �nce kar��lan�r.

b) Zaman �nceli�i Kural� :

Fiyat e�itli�i halinde, sisteme zaman a��s�ndan daha �nce kaydedilen emirler �ncelikle kar��lan�r.

c) M��teri Emirlerinin �nceli�i Kural� :

Fiyat ve zaman �ncelikleri a��s�ndan e�itli�in s�zkonusu oldu�u emirler aras�nda m��teri emirleri, Borsa �yelerinin kendi nam ve hesaplar�na verdikleri Borsa emirlerinden �nce kar��lan�r.

Emirlerde ge�erlilik s�resi ne kadard�r?

M��teri, emrin ge�erlilik s�resini istedi�i gibi belirleyebilir. Emrin belirlenen s�re i�inde yerine getirilmemesi halinde emir ge�erlili�ini yitirir. S�resi belirlenmemi� olan emirler seans esnas�nda verilmi� ise o seansta veya o g�n, aksi takdirde emri takip eden ilk seans veya g�n sonu i�in ge�erlidir. M��teri bu �ekildeki emirler i�in emrin verildi�i tarihten ba�latmak �art�yla, sonradan s�re belirleyebilir, s�resi belirlenmi� emirde s�re dolduk�a s�reyi uzatabilir.

Arac� kurulu� yat�r�mc� taraf�ndan verilen her emri kabul etmek zorunda m�d�r?

Arac� kurulu�lar emirleri k�smen veya tamamen kabul etmeyebilirler. Ancak, nedenini a��klama zorunlulu�u olmaks�z�n, durumu m��teriye veya yetkili temsilciye hemen bildirmekle y�k�ml�d�rler.

Kurtaj ne demektir?

Borsa �yelerinin, arac� olarak Borsa'da ger�ekle�tirdikleri i�lemler kar��l��nda menkul k�ymetlerin i�lem g�rd�� fiyatlarla hesaplanan tutar� �zerinden, m��terilerinden ald�klar� komisyona "kurtaj" denir. Kurtaj tarifesi ile m��terilerden al�nacak di�er �cret ve gider kar��l�klar�, TSPAKB'nin �nerisi �zerine, piyasa geli�meleri ve ihtiya�lar� g�z�n�ne al�narak SPK onay� ile kesinle�ir.

Sermaye Piyasas� Kurulu'nun 26.06.2003 tarih ve 33/766 say�l� toplant�s�nda;

A) TSPAKB'nin hisse senedi piyasas�nda uygulanacak kurtaj tarifesine y�nelik rapor ve �nerileri de de�erlendirilerek, komisyon oran�n�n serbest b�rak�lmas� i�in komisyon iadesinin kademeli bi�imde art�r�lmas�na, asgari komisyon oran� olan binde ikinin ise bu a�amada korunmas�na, bu �er�evede,

a) Arac� kurumlar�n ikincil piyasada ger�ekle�tirecekleri hisse senedi al�m-sat�m i�lemlerinde m��terilerinden tahsil edecekleri arac�l�k komisyonu oran�n�n, vergiler hari� binde ikiden az olamayaca��, ancak arac� kurumlar�n s�zkonusu i�lemlerden ay i�inde elde etmi� olduklar� toplam komisyon gelirlerinin en �ok %50's�n�n, ay sonu itibariyle belirleyecekleri m��terilerine komisyon iadesi ad� alt�nda geri �deyebileceklerine,

b) S�zkonusu uygulaman�n 31.12.2003 tarihine kadar ge�erli olmas�na ve Karar�n Kurulumuz Haftal�k B�lteninde yay�mlanmas�n� takiben ba�lanmas�na, uygulaman�n ge�erli olaca�� s�renin sonuna kadar ge�ecek d�neme ait olmak �zere,

TSPAKB taraf�ndan komisyon oran� ile ilgili piyasadaki uygulamalar�, geli�meleri ve sonu�lar�n� de�erlendirerek bir rapor haz�rlamas�na ve Kurulumuza iletmesine, s�zkonusu raporun Kurulumuza iletilmesini takiben konunun Kurulumuzca tekrar de�erlendirilmesine,

c) Mevcut durumda al�m sat�m arac�l�� er�eve s�zle�mesi imzalam�� olan m��terilere ili�kin olarak, kurtaj tarifesi uygulamas�nda meydana gelen de�i�ikliklerin m��terilere arac� kurumlar taraf�ndan iadeli taahh�tl� mektup yollamak suretiyle duyurulmas�na,

B) Toptan sat��lar pazar�nda yap�lacak t�m i�lemlerde komisyon oran�n�n taraflar aras�nda serbest�e belirlenebilmesi hususunun arac� kurumlara duyurulmas�na, karar verilmi�tir.

�yelerin yat�r�mc�lara borsa i�lemlerinden dolay� verebilecekleri
zararlar�n kar��lanmas� m�mk�n m�d�r?

�yelerin m��terilerine borsa i�lemlerinden dolay� verebilecekleri zararlar, s�ras�yla;

�ye taraf�ndan kabul edildi�i,
Borsa uyu�mazl�k komitesinin tavsiyesi �zerine borsa y�netim kurulunca kararla�t�r�ld��,
Y�netim kurulu karar�na itiraz �zerine SPK taraf�ndan �deme karar� verildi�i,
Anla�mazl�k bir yarg� organ�nca nihai karara ba�land�� takdirde anla�maya var�lan veya kararla�t�r�lan mebla��n kendilerinden tahsili yoluna gidilir. Bu m�mk�n olmazsa ilgili mevzuattaki teminattan mahsup yap�larak �denir.

Yat�r�mc�lar�n emirleri Borsa'ya intikal ettirilmeden �nce arac�
kurulu�lara kar�� y�k�ml�l�kleri nelerdir?

Borsa �yeleri, al�m emri verenlerden kaparo ya da teminat veya sat�n al�nmak istenen menkul k�ymet tutar�n�n tamam�n�n makbuz kar��l��nda �denmesini, sat�m emri verenlerden satmak istedikleri menkul k�ymetlerin ya da bunlar� temsil eden belgelerin kendilerine veya temsilcilerine teslim belgesi kar��l��nda teslimini, m��teri emrini Borsa'ya intikal ettirmenin �n �art� olarak isteyebilirler. Kaparo, pe�in tahsil edilen bedel veya teslim al�nan menkul k�ymetler ya da bunlar� temsil eden belgeler, i�lem ger�ekle�medi�i takdirde en ge� bir i� g�n� i�inde m��teriye iade edilir. ��lem ger�ekle�ti�i takdirde kaparo veya pe�in tahsil edilen bedel al�� bedelinden mahsup edilir.

Ger�ekle�en sat�m emirleri nas�l tasfiye edilir?

�yelerce sat�lan menkul k�ymetler veya bunlar� temsil eden belgeler m��teri taraf�ndan daha �nce teslim edilmi�se, �yenin bu menkul k�ymetlerin bedeli olarak tahsil etti�i paradan kurtaj ve di�er masraflar� ��kard�ktan sonra kalan� almas� i�in m��terisine, �ekli ve i�eri�i Borsa Y�netimi'nce belirlenen ihbarnameyi, menkul k�ymetlerin bedelini tahsil etti�i g�n� izleyen ilk i� g�n�nde g�ndermesi veya vermesi; m��terinin alaca��n�n ba�vurusu �zerine derhal kendisine �denmesi gerekmektedir.

Ger�ekle�en al�m emirleri nas�l tasfiye edilir?

Borsa �yesinin, Borsa'da m��terileri i�in al�m emirlerini ger�ekle�tirdikten sonra, izleyen ilk i� g�n� sonuna kadar �ekli ve muhteviyat� Borsa Y�netimi'nce belirlenen ihbarnameyi d�zenleyerek m��terisine g�ndermesi; m��terinin ihbarnameyi almas�n� izleyen ilk i� g�n� i�inde ba�vurarak, aralar�nda yaz�l� ba�ka t�rl� herhangi bir anla�ma olmad�� takdirde, sat�n ald�� menkul k�ymetlerin bedelleriyle kurtaj �creti ve giderlerinin tamam�n� �demek suretiyle menkul k�ymetleri teslim almas�; emrin verildi�i s�rada kaparo al�nm��sa, kaparonun menkul k�ymet bedeline ve ilgili giderlere mahsup edilmesi gerekmektedir.

Yat�r�mc� ger�ekle�en al�m emrini tasfiye etmezse ne olur?

M��teri, kendisine tebli� edilen ihbarnamede belirtilen s�rede sat�n al�nan menkul k�ymeti veya onu temsil eden belgeyi teslim almak i�in ba�vurmad�� takdirde, Borsa �yesi ayr�ca bir ihbara gerek kalmaks�z�n s�zkonusu menkul k�ymetleri kendi portf�y�ne sat�n alabilir veya Borsa'da satabilir. Borsa'da sat�� halinde menkul k�ymetin Borsa'da sat��ndan veya sat�lamamas�ndan do�an zarar, taahh�d�n� yerine getirmeyen m��teriye; bu i�lerden do�an kar �yeye aittir. ��lemden zarar do�mu�sa, varsa �ye taraf�ndan kaparodan mahsup edilir. Bu da yetmedi�i takdirde �ye, m��teriden zarar� tahsil eder.

Yat�r�mc�lar�n sat�m emirleri s�resinde ger�ekle�medi�i takdirde
Borsa �yesinin hangi y�k�ml�l�� vard�r?

Borsa �yelerine verilen sat�m emirleri s�relerinde ger�ekle�tirilemedi�i takdirde, sat�m emri verenler taraf�ndan teslim edilen menkul k�ymetler veya bunlar� temsil eden belgeler, durumun kendisine tebli�inden itibaren emri veren taraf�ndan kar��lanmak suretiyle istedi�i yere gerekli tedbirler al�narak g�nderilir.

Yat�r�mc�lar�n al�m emirleri s�resinde ger�ekle�medi�i takdirde
Borsa �yesinin y�k�ml�l�� nedir?

Borsa �yelerine verilen al�m emirleri s�relerinde ger�ekle�tirilemedi�i takdirde, ilgili �ye varsa ald�� kaparoyu derhal emri verene geri verir veya istedi�i yere g�nderir. Para yat�r�l�rken emir ger�ekle�medi�i takdirde paran�n g�nderilece�i yerler tesbit edilmi�se, durumun kesinle�mesini izleyen ilk i� g�n�nde al�nan kaparo banka veya posta havalesi ile belirlenen yere g�nderilir. Bunun i�in yap�lan giderler m��teriden al�n�r.

Hisse Senetleri Piyasas� b�nyesindeki pazarlarda hangi saatlerde
i�lem ger�ekle�tirilmektedir?

Ulusal Pazar, �kinci Ulusal Pazar* ve Yeni Ekonomi Pazar�*
1.Seans
a. Disketle Emir �letimi b. Terminal ile Emir �letimi	09:30-09:45 09:45-12:00
2.Seans
a. Disketle Emir �letimi b. Terminal ile Emir �letimi	14:00-14:10 14:10-16:30
Toptan Sat��lar Pazar� Resmi M�zayedeler Birincil Piyasa,	11:00-12:00
G�zalt� Pazar�	14:00-15:00

Not : R��han hakk� kuponu, yeni hisse senedi ve k�surat i�lemleri hisse senedinin bulundu�u pazar�n i�inde, ayn� seans s�resince ger�ekle�tirilmektedir.

Borsa emirleri ka�a ayr�l�r?

Borsa emirleri;

Normal emirler,
K�surat emirler,
�zel emirler,
Toptan al��- sat�� emirleri,
A��a sat�� emirleri

olarak �e�itlendirilmektedir.

Normal emir ne demektir ve ka�a ayr�l�r?

��lem birimi halinde verilmi�, tam olarak bir lot ve katlar�ndan olu�an emirlerdir. A�a��da belirtilen �ekillerde verilirler:

Limit fiyatl� emirler

Fiyat ve miktar�n belirtildi�i emirlerdir. Bir defada sisteme girilebilecek emir miktar� Y�netim Kurulu taraf�ndan belirtilen miktardan fazla olamaz.

Kalan� iptal et emirleri

Bir defada girilebilecek emir miktar� s�n�r�na ba�l� kalmaks�z�n, fiyat ve miktar belirtilerek girilen ve emrin girildi�i anda kar��lanmayan b�l�m�n�n otomatik olarak iptal edildi�i emir t�r�d�r.

�zel limit fiyatl� emirler

Tan�mlanan fiyata kadar olan kar�� emirlerin t�m�n� ger�ekle�tirmek amac�yla girilen emirlerdir.

K�surat emir (lot alt�) ne demektir?

��lem biriminin i�erdi�i hisse senedi say�s�ndan (nominal de�er/1000) daha az miktarda verilmi� emirlerdir.

�zel emir ne demektir?

Borsa Y�netim Kurulu taraf�ndan menkul k�ymet baz�nda belirlenen hisse senedi say�s�n� a�an ve eksper onay� ile ger�ekle�tirilen emirlerdir.

A��a sat�� emri nas�l verilmektedir?

A��a sat�� emri, ilgili hissenin fiyat�n�n trendine ba�l� olarak en son ger�ekle�en i�lem fiyat� d�zeyinden veya bu d�zeyin bir ad�m �zerindeki fiyatlardan yap�labilir. Hen�z fiyat olu�mam�� ise emrin fiyat�, kapan�� fiyat�n�n en az bir ad�m �zerinde olmak zorundad�r.

Toptan al��-sat�� emri ne demektir?

Borsa Y�netim Kurulu taraf�ndan belirlenen miktar�n �zerinde bir b�t�n olarak i�lem g�ren ve Toptan Sat��lar Pazar�'nda verilebilen emirlerdir.

Borsa pazarlar�nda olu�an fiyatlar ne zaman ilan edilir?

Hisse senetleri pazarlar�nda yap�lan i�lemler sonucunda, her hisse senedi i�in Borsa kayd�na al�nan fiyatlar ve i�lem miktarlar� en ge� seans�n bitimini izleyen ilk i� g�n� Borsa taraf�ndan belirlenen i�erikte Borsa B�lteni'nde ilan edilir.

�ok fiyat y�ntemi nedir ve nas�l �al��r?

�ok fiyat y�ntemi; bir hisse senedine ait olarak verilen al�m-sat�m emirlerinin belirlenen �ncelik kurallar�na (fiyat, zaman ve m��teri emirleri �nceli�i) uygun olarak kar��la�t�r�lmas�yla elde edilen fiyatlarla ger�ekle�tirilmesidir ve al�m-sat�m emirlerinin Borsa taraf�ndan belirlendi�i �ekilde her �irket i�in sisteme girildi�i, s�rekli m�zayede sistemi ile �al��r.

Ulusal Pazar nedir?

Borsa kotunda bulunan ve asgari tedav�l kriterlerine haiz �irketlerin hisse senetlerinin g�ven ve istikrar i�erisinde i�lem g�rd�� pazard�r.

�kinci Ulusal Pazar� nedir?

K��k ve orta �l�ekli �irketlerin sermaye piyasalar�ndan yararlanmalar�n� sa�lamak �zere kurulmu� bir pazard�r.

Ayr�ca, Ulusal Pazar'da i�lem g�rme kriterini ta��mayan ve/veya Borsa Y�netim Kurulu'nca ge�ici- s�rekli olarak Ulusal Pazar'dan ��kar�lmas�na karar verilen �irketlerin hisse senetleri de bu pazarda i�lem g�rmektedir.

Yeni Ekonomi Pazar�'n�n kurulu� amac� nedir?

Yeni �irketler Pazar�, yeni kurulmu� ve fon gereksinimi duyan �irketlere Borsa kanal�yla alternatif bir finansman y�ntemi sunmak, yeni projelere ve teknolojilere i�lerlik kazand�rmak amac�yla kurulmu�tur.

Toptan Sat��lar Pazar� hangi ama�la kurulmu�tur?

Toptan Sat��lar Pazar� hangi ama�la kurulmu�tur?�nceden al�c�lar� belirli olan veya olmayan, belli bir miktar�n �zerindeki hisse senedi i�lemlerinin; Borsa' da g�ven ve �effafl�k ortam�nda, organize bir piyasada ger�ekle�tirilmesini sa�lamak amac�yla kurulmu�tur.

G�zalt� Pazar�'n�n kurulu� amac� nedir?

G�zalt� Pazar�'n�n kurulu� amac�; hisse senetleri Borsa' da i�lem g�ren �irketler ve/veya hisse senetleri i�lemleri ile ilgili ola�an d�� durumlar�n ortaya ��kmas�, hisse senetleri Borsa'da i�lem g�ren �irketler taraf�ndan kamunun zaman�nda, tam, s�rekli olarak ayd�nlat�lmamas� ve mevcut d�zenlemelere uyum konusunda gerekli �zenin g�sterilmemesi, yat�r�mc�lar�n haklar�n�n korunmamas� ve kamu yarar� gere�i hisse senetlerinin Borsa kotundan ��kar�lmas� sonucunu do�urabilecek geli�melerin olu�mas� nedeniyle �irketlerin izleme ve inceleme kapsam�na al�nmas� durumlar�nda s�rekli g�zetim, denetim ve izleme ortam�nda, yat�r�mc�lar�n devaml� ve zaman�nda bilgilendirilmesini sa�layacak �nlemlerle birlikte, hisse senetlerinin �MKB b�nyesinde i�lem g�rebilece�i organize bir pazar olu�turmak ve s�zkonusu �irketlerin hisse senetlerine yat�r�m yapm�� tasarruf sahiplerine likidite olana�� sunmak olarak ifade edilmektedir.

Borsalarda hangi pazarlar kurulabilir?

Borsalarda, o Borsa taraf�ndan kota al�nm�� menkul k�ymetlerin al�m sat�m�n�n yap�laca�� pazarlar te�ekk�l ettirilir.

Borsalar ayr�ca ihtiyaca g�re ;

a) �lgili borsada veya hi�bir borsada kote edilmemi� menkul k�ymetlerin devaml� al�m sat�m�,

b) Blok halinde menkul k�ymet al�m sat�m�,

c) Resmi m�zayedeler,

d) Borsa y�netim kurullar�nca �ng�r�len �zel durumlarda, birinci el piyasas� alan�na giren menkul k�ymet al�m sat�m�,

gibi i�lemlerin yap�laca�� pazarlar� da y�netmeliklerinde d�zenleyerek, a�abilirler.

Menkul k�ymetlerin Borsada i�lem g�rme esaslar� nelerdir?

Borsa b�nyesinde faaliyet g�steren piyasalar�n ko�ullar�ndan veya al�m sat�m sistemlerinin i�leyi�inden kaynaklanan ola�an�st� durumlar�n ortaya ��kmas� halinde, Borsa Ba�kanl�� i�lemlerin s�rd�r�lmesi amac�yla, menkul k�ymetlerin ilgili pazar kapsam�nda belirlenmi� olan i�lem esaslar�nda ge�ici olarak de�i�iklik yapmaya ve bu de�i�iklikleri uygulamaya yetkilidir.

Yapay fiyat ve piyasa hakk�nda bilgi verir misiniz?

�yeler yapay piyasa olu�turmak maksad�yla a�a��da say�lan faaliyetlerde bulunamazlar.

a)Bir menkul k�ymette ger�e�e uygun olmayan ve g�r�nt�de aktif bir piyasa izlenimi yaratmak maksad�yla;

-Menkul k�ymetin sahipli�inde ger�ek anlamda de�i�im yaratmayan bir dizi al�m sat�m yapmak,

-Fiyat ve miktar bak�m�ndan piyasay� yanl�� y�nlendirecek mahiyette Borsa emri vermek.

b)Bir menkul k�ymette tek ba��na veya ba�kalar� ile birlikte, di�er �yeleri o menkul k�ymeti al�p satmaya y�neltmek maksad�yla bir dizi i�lemle;

-Menkul k�ymet i�in g�r�n�rde aktif bir piyasa oldu�u izlenimi yaratmak,

-Menkul k�ymetin fiyat�nda yapay olarak art�� veya d��e neden olmak,

c)Bir menkul k�ymetin fiyat�n�n artmas� veya azalmas�na neden olacak aktif bir piyasan�n oldu�u veya olaca�� eklinde ger�ek d�� bilgi dola�t�rarak veya yayarak o menkul k�ymetin al�m veya sat�m�n� te�vik etmek,

d)Bir menkul k�ymet ile ilgili olarak, di�er menkul k�ymetlerin al�m veya sat�m�n� te�vik etmek maksad�yla, bilerek ger�e�e ayk�r� veya yan�lt�c� bilgi yaymak,

e)Piyasay� yan�ltmak maksad�yla bir menkul k�ymette fiyat� desteklemek, sabitlemek veya stabilize etmek �zere, dolayl� veya dolays�z olarak, bir veya daha fazla ki�i ile anla�arak bir dizi al�m sat�m yapmak,

f)Piyasay� yan�ltmak maksad�yla, yan�lt�c� veya yanl�� izlenim uyand�racak, ger�e�e ayk�r� s�zl� veya yaz�l� beyanda, fiil ve davran��larda bulunmak.

R��han hakk� nedir?

Anonim �irketlerin, ger�ekle�tirdikleri sermaye art�r�mlar�na mevcut ortaklar�n �ncelikle kat�lma hakk�d�r.

R��han hakk� bedelli kullanma s�resi ne kadard�r?

Bedelli r��han hakk� kullanma s�resi 15 g�nden az, 60 g�nden fazla olamaz. �irket, r��han hakk� kullanma s�relerini, yay�nlad�� sirk�lerde ilan eder.

R��han Hakk� Kupon Pazar� nedir?

Borsa'da i�lem g�ren �irketlerin, nakdi sermaye art�� yapmak �zere belirledikleri r��han hakk� kullanma s�resi i�inde, s�z konusu hisse senedinin �zerinde bulunan yeni pay alma kuponlar�n�n al�n�p sat�labilmesi i�in a��lan pazard�r.

R��han Hakk� Kupon Pazar� ne kadar s�re ile a��k kal�r?

R��han hakk� kupon pazar� ilgili �irketin hisse senetlerinin r��han hakk� kullan�m s�resiyle ayn� zamanda ba�lamakta ve r��han hakk� kullanma s�resi sonundan �nceki 5. i� g�n� kapanmaktad�r.

Anonim �irketler bedelli sermaye art�r�mlar�nda r��han hakk�n�
hisse senedinin nominal de�erinin �zerinde kulland�rabilir mi?

R��han hakk�, �irket esas s�zle�mesinde h�k�m bulunmas� kayd�yla, hisse senedinin nominal de�eri �zerinde ( primli) kulland�r�labilir.

Emisyon primi ne demektir?

Ortakl�klar�n hisse senetlerini nominal de�erin �zerinde bir fiyatla ihra� etmeleri sonucunda sat�� fiyat� ile nominal de�er aras�nda olu�an farkt�r.

Yeniden de�erleme ne demektir?

Ortakl�klar�n aktifinde kay�tl� bulunan ve amortismana tabi maddi duran varl�klar�n�n enflasyon sebebiyle elde etme maliyeti ile piyasa de�eri aras�nda olu�an fark�n bilan�olar�n sa�l�kl� bir �ekilde de�erlendirilmesi amac�yla Maliye Bakanl�� taraf�ndan her y�l a��klanan oranlar dahilinde de�erinin y�kseltilmesidir.

Anonim �irketler bedelli sermaye art�r�mlar�nda mevcut ortaklar�n
yeni pay alma haklar�n� k�s�tlayabilir mi?

Hisse senetleri Borsa'da i�lem g�ren anonim �irketler, esas s�zle�melerinde h�k�m bulunmak kayd�yla, bedelli sermaye art�r�mlar�nda mevcut ortaklar�n�n yeni pay alma haklar�n� k�s�tlayarak, ihra� edilen hisse senetlerini birincil piyasada primli (nominal fiyat�n �zerinde) fiyattan satabilirler.

Halka a��k anonim ortakl�klar�n temett� �deme zorunluluklar� var m�d�r?

Ortakl�klar�n esas s�zle�melerinde birinci temett� oran�n�n g�sterilmesi zorunludur. Ortakl�klar�n birinci temett� tutar�, hesap d�nemi kar�ndan kanunlara g�re ayr�lmas� gereken yedek ak�eler ile vergi, fon ve mali �demeler ve varsa ge�mi� y�l zararlar� d��ld�kten sonra kalan da��t�labilir kar�n %20'sinden az olamaz.

Yat�r�m ortakl�klar�n�n da��t�labilir kar tutar�n�n hesaplanmas�nda ger�ekle�memi� sermaye kazan�lar� (de�er art��lar�) dikkate al�nmaz.

Hisse senetleri borsada i�lem g�ren ortakl�klar, genel kurullar�n�n alaca�� karara ba�l� olarak temett��;

a) Tamamen nakden da��tma,

b) Tamamen hisse senedi olarak da��tma,

c) Belli oranda nakit belli oranda hisse senedi olarak da��t�larak kalan�n� ortakl�k b�nyesinde b�rakma,

d) Nakit ya da hisse senedi olarak da��tmadan ortakl�k b�nyesinde b�rakma,

konusunda serbesttirler.

SPK, bu ortakl�klara genel kurul g�ndemleri ilan edilinceye kadar, bir �nceki d�nemin kar�ndan ayr�lacak birinci temett�� nakden da��tma zorunlulu�u getirebilir.

Ancak, bir �nceki d�neme ili�kin birinci temett�� da��t�m�n� ger�ekle�tirmeden sermaye art�r�m� yapan ve art�r�m� temsil eden hisse senetleri Borsada eski ve yeni olarak iki ayr� s�rada i�lem g�ren ortakl�klardan, d�nem sonunda elde ettikleri kardan temett� da��tmak isteyenler birinci temett�� nakden da��tmak zorundad�rlar.

Nakden temett� da��t�m� en ge� hangi aya kadar yap�labilir?

Halka a��k �irket taraf�ndan mevcut ortaklara nakit temett� da��t�m�n�n, hesap d�nemini izleyen 5. ay�n sonuna kadar tamamlanmas� zorunludur.

Hisse senetleri Borsada i�lem g�ren ortakl�klar�n SPK'ya temett��n sermayeye ilavesi nedeniyle ihra� edilecek hisse senetlerinin kayda al�nmas� talebiyle yapacaklar� ba�vurular�n, hesap d�nemini izleyen 4 �nc� ay�n sonuna kadar yap�lmas� zorunludur.

Temet�� da��t�m�na ba�lan�lmas�ndan sonra temet��n� almak i�in temett� da��t�m adreslerine ba�vuran ortaklara, zamana��m� s�resi i�erisinde ba�vurmalar� durumunda, temett� �demesi yap�lmas� �artt�r.

Tahsil edilmeyen kar pay� ve temett� avans� bedellerinin
zamana��m�na u�rama s�resi ne kadard�r?

Ortaklar ve kara kat�lan di�er kimseler taraf�ndan tahsil edilmeyen kar pay� bedelleri ile ortaklar taraf�ndan tahsil edilmeyen temett� avans� bedelleri da��t�m tarihinden itibaren be� y�lda zamana��m�na u�rar. Zamana�a�m�na u�rayan temett� ve temett� avans� bedelleri hakk�nda 2308 say�l� �irketlerin M�ruru Zamana U�rayan Kupon Tahvilat ve Hisse Senedi bedellerinin Hazineye �ntikali Hakk�nda Kanun h�k�mleri uygulan�r.

Temett� da��t�m�nda imtiyaz tan�nabilir mi?

Temett� da��t�m�nda imtiyaz, da��t�labilir kar�n, birinci temett� da��t�ld�ktan sonraki k�sm� i�in tan�nabilir. Oydan Yoksun Hisse Senedi sahipleri di�er ortaklarla birlikte paylar� oran�nda birinci temett� ald�ktan sonra kalan kardan, pay ba��na d��en birinci temett��n bu senetlerin imtiyaz�na ili�kin olarak esas s�zle�mede belirtilen oran�nda kar pay� al�rlar.

Yasa h�km� ile ayr�lmas� gereken yedek ak�eler ayr�lmad�k�a, esas s�zle�mede pay sahipleri i�in belirlenen birinci temett� ve Oydan Yoksun Hisse Senedi sahipleri i�in belirlenen kar pay�nakden ve /veya hisse senedi bi�iminde da��t�lmad�k�a; ba�ka yedek ak�e ayr�lmas�na, ertesi y�la kar aktar�lmas�na ve temett� da��t�m�nda imtiyazl� pay sahiplerine, kat�lma, kurucu ve adi intifa senedi sahiplerine, y�netim kurulu �yeleri ile memur, m�stahdem ve i�cilere, �e�itli ama�larla kurulmu� olan vak�flara ve bu gibi ki�i ve/veya kurumlara kar pay� da��t�lmas�na karar verilemez. Ayr�ca kardan ikinci temett� da��t�lmas� halinde Oydan Yoksun Hisse Senetlerinin, di�er paylar gibi sermaye paylar� oran�nda e�it yararlanma haklar� vard�r.

��lem birimi ne demektir?

Bir sermaye piyasas� arac�n�n, kendisi veya katlar� ile i�lem yapabilecek asgari say�s�n� veya de�erini ifade eder.

�MKB Hisse Senetleri Piyasas�nda i�lem birimi olarak ne kullan�lmaktad�r?

�MKB Hisse Senetleri Piyasas�'nda i�lem birimi olarak lot kullan�l�r. Kural olarak 1 lot 1.000 adet hisse senedi veya 1.000.000 TL nominal de�erli hisse senedini ifade eder.

��lem hacmi ne demektir?

T�m hisse senetleri i�in ger�ekle�en i�lemlerdeki her emrin i�erdi�i hisse senedi say�s� ile i�lem fiyat�n�n �arp�larak elde edilen yek�nlerin toplanmas�d�r.

��lem miktar� ne demektir?

Bir seansta veya belli bir d�nemde al�n�p sat�lan menkul k�ymet adedidir.

Lot miktar� farkl� olan (istisnalar) �irketler hangileridir?

�� Bankas� Kurucu : 1

�� Bankas� (A) : 100

Petrokent : 1020

A��rl�kl� ortalama fiyat ne demektir?

Bir sonraki seansa ait baz fiyat�n hesaplanmas�na esas te�kil eden hisse senedinin a��rl�kl� ve k�s�rats�z fiyat�d�r. Bir hisse senedinin a��rl�kl� ortalama fiyat�, seans i�inde o hisse senedi �zerinde ger�ekle�en her emrin i�erdi�i fiyat ve hisse adedi �arp�mlar�n�n toplam�n�n, o hisse senedinin toplam i�lem adedine b�l�nmesi ile hesaplan�r.

Referans fiyat nedir?

Hisse senetlerinin i�lem g�rebilece�i en �st ve en alt limitlerinin belirlenmesinde esas te�kil etmeyen, sermaye art�r�m� s�ras�nda temett� �demesinin belirsiz oldu�u durumlarda, baz fiyat olu�uncaya kadar �yelerce referans de�er olarak kullan�lmas� amac�yla hesaplanan fiyatt�r.

Baz fiyat nedir; nas�l hesaplanmaktad�r?

Bir hisse senedi i�in baz fiyat�, bir seans s�resince o hisse senedinin i�lem g�rebilece�i en �st ve en alt fiyat limitlerinin belirlenmesinde esas te�kil eden fiyatt�r. Baz fiyat, hisse senedinin bir �nceki seans�nda ger�ekle�en ve kayda al�nan i�lemlerin a��rl�kl� ortalama fiyat�n�n en yak�n fiyat ad�m�na yuvarlanmas� ile bulunur.

Bir seans i�inde bir hisse senedinin fiyat� en �ok ne kadar
y�kselebilir veya d��ebilir?

Her hisse senedi i�in, seans i�inde �nerilebilecek en d��k (taban) ve en y�ksek (tavan) fiyatlar, o hisse senedi i�in "fiyat aral��"n� (fiyat marj�) olu�turur. Mevcut uygulamada, hisse senetleri piyasas�nda fiyat aral�klar� baz fiyat�n % 10 alt� ve �st� ile s�n�rl�d�r.

Hisse senetlerinde eski-yeni fark� nedir?

Bir hesap d�nemi i�inde ayn� �irkete ait hisse senetlerinden, ge�mi� y�l�n kar�na i�tirak ederek kar pay� alma hakk� olan ve �zerinde ge�mi� hesap d�neminin temett� kuponlar�n� ta��yanlara "eski", ge�mi� hesap d�neminin kar pay� kuponunu ta��mayarak kar pay� alma hakk� olmayanlar "yeni" olarak adland�r�lmaktad�r.

Bir hisse senedinin i�lem s�ras� hangi durumlarda ge�ici olarak
durdurulur ?

Borsa Ba�kan�, a�a��da yaz�l� durumlardan birinin varl�� halinde, ilgili menkul k�ymetin seans�n� ge�ici olarak durdurabilir:

Bir menkul k�ymete ya da menkul k�ymeti ihra� eden kurulu�a ili�kin, yat�r�mc�lar�n kararlar�n� etkileyecek �nemde bilgiler oldu�unun ve/veya a��klama yap�laca��n�n ��renilmesi ve Borsa Y�netiminin bu bilgilerden Borsa �yelerinin ve yat�r�mc�lar�n seans i�inde haberdar edilmesini gerekli g�rmesi,
Bir menkul k�ymet i�in sa�l�kl� bir piyasa te�ekk�l etmesini �nleyecek �ekilde anormal fiyat ve/veya miktarda al�m sat�m emirlerinin Borsaya intikal etmesi veya di�er unsurlar�n ortaya ��kmas�.

Fiyat marjlar� ne zaman serbest b�rak�l�r?

Sermaye art�r�m� s�ras�nda, referans fiyat�n hesaplanamad�� (temett� oran�n�n belirsiz oldu�u) durumlarda, hisse senedi fiyat� serbest b�rak�larak serbest marjla i�lem g�r�r.
S�ras� 5 i� g�n� ve �zerinde s�re ile kapat�lan hisselerde, Borsa Y�netimi taraf�ndan aksine karar al�nmad�k�a, hisse senedinin s�ras� serbest marj ile a��l�r.

Belirli bir s�re i�lem g�rmeyen hisse senetlerinin fiyat marj� nas�l hesaplan�r?

Bir ayl�k s�re i�inde i�lem g�rmeyen hisse senedinin, bir ay� takip eden ilk seansta fiyat marjlar� serbest b�rak�l�r ve Borsa B�lteni'nde ilan edilir. Fiyat marjlar�n�n serbest b�rak�lmas�n� takip eden be� i� g�n� s�resince i�lem ger�ekle�memesi halinde, Borsa Ba�kanl��, ilgili hisse senedini i�lem g�rd�� pazardan Y�netim Kurulu'nun karar alma tarihine kadar ge�ici olarak ��karma yetkisine sahiptir.

Bilan�olar�n (3, 6, 9, 12 ayl�k) Borsa' ya gelme s�resi ne kadard�r?

�irketler; 3 ve 9 ayl�k mali tablolar�n� 4 hafta, 6 ayl�k mali tablolar�n� 6 hafta, 12 ayl�k mali tablolar�n� 10 hafta i�inde Borsa'ya g�ndermek zorundad�rlar.

Bilan�olar�n (3, 6, 9, 12 ayl�k) Borsa' ya gelme s�resi ne kadard�r?

Sadece, 6 ve 12 ayl�k mali tablolar ba��ms�z denetimden ge�mektedir.

Kredili menkul k�ymet ��lemleri ne demektir?

Kredili menkul k�ymet i�lemleri yetkili bir arac� kurulu� nezdinde, m��teri ad�na kredi hesab� a��lmas� ko�ulu ile m��teri ve arac� kurulu� aras�nda yap�lacak kredi s�zle�mesi h�k�mleri �er�evesinde menkul k�ymet al�nmas�n� ifade eder.

Menkul k�ymetlerin �d�n� i�lemi ne �ekilde yap�lmaktad�r?

Menkul k�ymetlerin �d�n� i�lemi, taraflar aras�nda imzalanan �er�eve s�zle�mesinde belirlenen esaslar dahilinde, �d�n� veren taraf�ndan a��a sat�� amac�yla �d�n� alan tarafa belli bir d�nem i�in menkul k�ymetlerin verilmesi ve ayn� cins menkul k�ymetlerin mislen geri al�nmas� �eklinde yap�lmaktad�r.

A��a sat�� i�lemleri ne demektir?

A��a sat�� i�lemi, sahip olunmayan sermaye piyasas� ara�lar�n�n sat�lmas�n� yada sat��a ili�kin emrin verilmesini ifade eder. Sat��a ili�kin takas y�k�ml�l��n�n �d�n� al�nan sermaye piyasas� ara�lar� ile yerine getilmesi de a��a sat�� say�l�r.

Sermaye piyasas� arac�n�n sat�� emrinin verilmesi an�ndan �nce, sat�n al�nm�� veya sermaye piyasas� arac�n�n devri konusunda her iki taraf� da ba�lay�c� s�zle�me yap�lm�� olunmas�na ra�men hen�z teslimat�n yap�lmam�� olmas� durumlar�nda sat�� yapan ki�inin s�z konusu sermaye piyasas� arac�na sahip oldu�u varsay�l�r. M��teri taraf�ndan verilen sat�m emrinin a��a sat�� oldu�unun emrin verilmesi esnas�nda arac� kuruma yaz�l� olarak bildirilmesi zorunludur.

Sat�ma konu olan sermaye piyasas� ara�lar�n�n sat�m emrinin verildi�i an itibariyle m��terinin arac� kurum nezdindeki hesab�nda bulunmamas� veya s�zkonusu y�k�ml�l��n ilgili sermaye piyasas� arac�n�n �d�n� al�nmas� suretiyle yerine getirilmesi durumunda herhangi bir ilave bildirime ihtiya� duyulmaks�z�n m��teri taraf�ndan verilen sat�m emrinin a��a sat�� oldu�u kabul edilir. Ancak m��terinin sat�� yap�lan sermaye piyasas� arac�n� tevdii edebilecek durumda oldu�unu ve sat��a konu sermaye piyasas� arac�n�n takas tarihine kadar arac� kuruma iletece�ini beyan etmesi durumunda i�lem a��a sat�� i�lemi say�lmaz. M��teri s�zkonusu beyan�n do�rulu�undan sorumludur. Arac� kurum m��teri taraf�ndan yap�lan s�zkonusu beyan�n do�rulu�unun ara�t�r�lmas�ndan, gerekirse do�rulu�unun teyit edilmesinden ve gerekli belgelerin temin edilerek saklanmas�ndan sorumludur.

Kredili menkul k�ymet i�lemleri ve a��a sat�� i�lemleri hangi
hisse senetleri �zerinden yap�labilir ?

Borsalar ve te�kilatlanm�� di�er piyasalarda i�lem g�ren sermaye piyasas� ara�lar�ndan, sermaye piyasas� ara�lar�n�n kredili al�m ve a��a sat�� i�lemlerine konu olacaklar ilgili borsan�n yetkili organlar� taraf�ndan piyasa kapitalizasyonu, likidite, dola��mda bulunan pay say�s�, i�lem s�kl�� ve bu gibi hususlar dikkate al�nmak suretiyle bir veya birden fazla gruba ayr�larak listelere al�n�r, SPK'ya bildirilir ve SPK'n�n onay�n� m�teakip ilan edilir.

SPK gerekli g�rd�� hallerde, baz� sermaye piyasas� ara�lar�n�n listelerden ��kar�lmas�n� ilgili borsan�n yetkili organ�ndan isteyebilir.

Listelerde de�i�iklik yap�ld��nda, listeden ��kar�lan sermaye piyasas� ara�lar� ilgili borsa taraf�ndan tasfiye i�lemlerinin ger�ekle�tirilmesi amac�yla, �� ay� ge�memek �zere, bir sonraki de�i�iklik d�nemine kadar ge�ici liste kapsam�na al�n�r.

Listeden ��kar�lan sermaye piyasas� arac� i�in a��lm�� bulunan kredi, m��terinin talebi ve arac� kurumun kabul etmesi �art�yla listede yer alan ba�ka bir sermaye piyasas� arac�l��yla de�i�tirilmek suretiyle devam edebilir.

�MKB Tahvil ve Bono Piyasas�nda, mevcut d�zenlemeler ba�l�ca
hangi menkul k�ymetler i�lem g�rebilir?

�MKB Tahvil ve Bono Piyasas�nda,

Devlet tahvili,
Hazine bonosu,
Gelir ortakl�� senedi,
Kamu idare ve m�esseselerince ihra� edilmi� tahviller,
�zel sekt�r tahvilleri
Varl��a dayal� menkul k�ymetler ile finansman bonolar�
Di�er kabul edilen menkul k�ymetler

i�lem g�rebilir.

S�zkonusu menkul k�ymetlerin Piyasada i�lem g�rmeye ba�lama tarihleri Borsaca ilan edilir.

Borsa kotuna al�nmam�� menkul k�ymetler �MKB Kotasyon Y�netmeli�i �er�evesinde i�lem g�r�rler.

�MKB Tahvil ve Bono Piyasas�nda hangi kurulu�lar i�lem yapmaktad�rlar?

�MKB Tahvil ve Bono Piyasas�'nda,

T�rkiye Cumhuriyeti Merkez Bankas�,
Borsa �yeleri
SPK'dan yetki belgesi almak ko�uluyla Bankalar i�lem yapabilirler. �MKB �yesi olmamakla birlikte,

Tahvil ve Bono Piyasas�'nda i�lem yapma izni verilen bankalar ile bunlar�n temsilcileri, �yeler ve �ye temsilcilerinin tabi oldu�u t�m d�zenlemelere ayn� �ekilde tabidirler.

Piyasada i�lem yapacak b�t�n Piyasa �yelerinin, �MKB'ce haz�rlanarak SPK'ca onaylanan ve genel �artlar ile i�tirak�i �yelerin y�k�ml�l�kleri kapsayan "Tahvil ve Bono Piyasas� Taahh�tnamesi"ni imzalamalar�, belirlenecek bir Takas Bankas�, �irketi ya da Kurulu�unda "Menkul K�ymetler Serbest Deposu" ve "Serbest Tevdiat Hesab�" a�t�rm�� bulunmalar�, t�r� ile tutar� Borsa taraf�ndan belirlenmi� i�lem limiti kar��l��n� mevcut bulundurmalar� ve i�lemlerin ger�ekle�tirilmesine ili�kin olarak Borsa taraf�ndan belirlenen di�er y�k�ml�l�kleri yerine getirmeleri gereklidir. Repo-ters repo i�lemi yapmak isteyen Piyasa �yeleri, ayr�ca, SPK'dan yetki belgesi almak ve �MKB'ce haz�rlanarak SPK'ca onaylanan "Repo-Ters Repo Taahh�tnamesi"ni imzalamak zorundad�r.

Hazine M�ste�arl��'nca yap�lan d�zenlemeler �er�evesinde piyasa yap�c� olarak i�lem yapma�a yetkili k�l�nan arac� kurulu�lar�n bu hususu tevsik etmeleri zorunludur.

�MKB Tahvil ve Bono Piyasas�'nda i�lem limitleri ve i�lem limiti
kar��l�klar�na ili�kin ne �ekilde d�zenleme yap�lm��t�r?

Piyasa �yelerine Borsa taraf�ndan belirlenmi� "i�lem yapabilme limiti" tahsis edilir. Tran�lardan olu�an bu limitler Borsa'ca belirli aral�klarla g�zden ge�irilerek de�i�tirebilir.

Piyasa �yeleri, Borsa taraf�ndan belirlenen "i�lem yapabilme limiti"ni a�mamak ko�uluyla, yat�rd�klar� net i�lem limiti kar��l��n�n yirmi misli i�lem yapabilirler. Borsa Y�netim Kurulu taraf�ndan belirlenmi� bir val�rden daha ileri bir val�rle ger�ekle�tirilecek i�lemler i�in bu katsay� Y�netim Kurulu taraf�ndan farkl� olarak belirlenebilir. Net i�lem limiti kar��l��n�n tekab�l etti�i i�lem limiti, piyasada g�venin korunmas� i�in gerekli hallerde genel olarak veya �ye baz�nda Borsa Ba�kanl�� taraf�ndan de�i�tirilebilir. Ancak, y�zde 100 ilave i�lem limiti kar��l�� yat�r�lmas� halinde "i�lem yapabilme limiti" �� misline kadar y�kseltilebilir.��lem limiti �st s�n�r� ile i�lem limiti kar��l�klar�na ili�kin esaslar� Borsa Y�netim Kurulu belirler.

�MKB Tahvil ve Bono Piyasas� b�nyesindeki pazarlarda hangi
saatlerde i�lem yap�lmaktad�r?

�MKB Tahvil ve Bono piyasas�nda i�lemler her g�n saat 9.30-17.00 aras�nda ger�ekle�tirilmektedir. Ayn� g�n val�rl� (Repo-Ters Repo Pazar�nda ayn� g�n ba�lang�� val�rl�) i�lemler, saat 9.30-12.00 ile 13.00-14.00 aras�nda; ileri val�rl� (Repo-Ters Repo Pazar�nda ileri ba�lang�� val�rl�) i�lemler ise saat 9.30-12.00 ile 13.00-17.00 aras�nda yap�lmaktad�r. Yat�r�m fonlar�na ait ayn� g�n val�rl� emirler saat 17.00' ye kadar verilebilmektedir. Gayrimenkul Sertifikalar� Pazar�' nda i�lemler saat 9.30-12.00 ile 13.00-17.00 aras�nda yap�lmaktad�r.

�MKB Tahvil ve Bono Piyasas� b�nyesindeki pazarlarda hangi
i�lemler yap�lmaktad�r?

Piyasada do�rudan al�m ve do�rudan sat�m i�lemleri ile geri al�m vaadi ile sat�m ve geri sat�m vaadi ile al�m (repo-ters repo) i�lemleri yap�labilir.

Piyasada i�lemler Y�netim Kurulu'nca belirlenecek s�relerde val�rl� olarak ger�ekle�tirilebilir. �yeler, mevcut olan veya sat�n ald�klar� fakat hen�z teslim almad�klar� ya da hazine ihalesinden al�nm�� fakat teslim al�nmam�� menkul k�ymetler ile SPK d�zenlemelerince �d�n� al�nan menkul k�ymetler �zerinde i�lem yapabilirler.

Kesin al�m-sat�m pazar� ile repo-ters repo pazar�nda i�lemlerin
alt limiti nedir?

��lemlerin alt limiti, i�leme konu olan menkul k�ymetlerin nominal de�erleri itibariyle, Kesin Al�m Sat�m Normal Emirler Pazar�'nda 100 milyar TL, K��k Emirler Pazar�'nda 1 milyar TL.'dir. Kesin al�m sat�m emirlerinde bir defada iletilebilecek maksimum emir b�y�kl�� ise 5 trilyon nominal TL. ile s�n�rland�r�lm��t�r. Repo Ters Repo Pazar�'nda ise emir b�y�kl��, Normal Emirler Pazar�'nda minimum 500 milyar T L., K��k Emirler Pazar�'nda minimum 1 milyar TL. olup, repo-ters repo i�lemlerinde bir defada iletilebilecek maksimum emir b�y�kl�� ise 10 trilyon TL ile s�n�rland�r�lm��t�r.

�MKB Uluslararas� Tahvil ve Bono Piyasas�nda i�lemler hangi
saatlerde ger�ekle�tirilmektedir?

�MKB Uluslararas� Tahvil ve Bono Piyasas�nda, her i�g�n� 9.30 ile 17:00 saatleri aras�nda i�lem yap�lmaktad�r. ��lem saatleri Borsaca de�i�tirilebilir.

�MKB Uluslararas� Tahvil ve Bono Piyasas�nda, uluslararas�
tahvillere ili�kin para birimi nedir?

Uluslararas� tahvillerin al�m-sat�m emirleri, menkul k�ymetin ihra� edildi�i d�viz cinsi �zerinden verilir. Her bir d�viz cinsinden ihra� edilen tahvillerde emirler ayn� d�viz cinsi ve 100 birim �zerinden fiyatland�r�l�r ve t�m �demelerde kullan�lan d�viz cinsi i�lem yap�lan d�viz cinsindendir.

Takas hizmeti nedir?

Borsa �yelerinin satt�klar� menkul k�ymetleri takas merkezine teslim etmeleri, ald�klar� menkul k�ymetleri de takas merkezinden teslim almalar�, �demelerini ve tahsilatlar�n� da burada ger�ekle�tirmeleri takas hizmeti kapsam�ndad�r. Borsa �yelerinin ayn� cins menkul k�ymetten hem al�m hemde sat�m i�lemleri yapmalar� halinde takas merkezine sadece aradaki fark� teslim etmeleri veya teslim almalar� s�z konusudur.

Borsa �yeleri, emanetlerindeki m��teri hisse senetlerini nerede saklarlar?

M��teri taraf�ndan �ye emanetine b�rak�lan menkul k�ymetlerin, �MKB Takas ve Saklama Bankas� A.�.'de (Takasbank) saklanmas� zorunludur. Aksi takdirde yat�r�mc� sat�n ald�� menkul k�ymetlerin taraf�na verilmesini talep edebilir.

M��teri ismine saklama sistemi nedir?

�MKB Takas ve Saklama Bankas� A.�. taraf�ndan �ubat 1995' den beri "M��teri Baz�nda Saklama" hizmeti verilmekte iken 31 May�s 1999 tarihinden itibaren "M��teri �smine Saklama" uygulamas�na ba�lanm��t�r.

Bu uygulama �er�evesinde, halihaz�rda m��teri kodu ile izlenen alt hesaplar, m��teri ismine a��lm�� hesaplara d�n��mektedir. Bu yeni sistemde her bir yat�r�mc� i�in tek TAKASBANK numaras� olmakta ve yat�r�mc� farkl� arac� kurulu�lar nezdinde de tutuyor olsa, t�m hisse senetlerini toplu olarak bu numara ile izleyebilmektedir. Ayr�ca bu sistem, Alo Takas vas�tas� ile, yat�r�mc�lara alt hesaplar�na bloke koyma ve ��zme imkan�n� da sa�lamaktad�r.

M��teri �smine Saklama Sisteminin ba�l�ca yararlar� nedir?

Takasbank sicil numaras� sayesinde bir ki�iye ait t�m sermaye piyasas� ara�lar�n�n tespitinin m�mk�n hale gelmesi,
Yetkili organlarca yap�lan denetimlerde kolayl�k sa�lamas�,
Yat�mc�lar hakk�nda istatistiki veri elde edilebilmesi,
�zel Haller Tebli�i'nin uygulamas�nda kolayl�k sa�lamas�,
Kaydi sisteme ge�i�te �nemli bir ad�m te�kil edilmesi,
M��teri �smine Saklama Sisteminin ba�l�ca yararlar� aras�nda yer almaktad�r.

Alo - Takas sistemi nedir?

Alo - Takas yat�r�mc�lara hizmet vermek �zere Takasbank taraf�ndan kurulan sesli yan�t sistemidir. Yat�r�mc�lar, Alo-Takas'� kullanarak; bakiye, hesap, hisse ve arac� kurumlarla ilgili bilgileri ��renebilir, bloke koyma ve ��zme i�lemleri yapabilir ve faksla bilgi alabilirler. Arac� kurulu�lar�n yat�r�mc�lara verece�i bir �ifre ile Takasbank'�n "Alo Takas" 0.212. 315 22 22 numaras�n� arayarak veya www.takasbank.com.tr internet adresinin "alotakas takas net giri�" ba�l��ndan ba�lanarak yat�r�mc�lar hesaplar�n� kontrol edebilirler.

Saklamaya kabul edilecek k�ymetlerin nitelikleri nelerdir?

Takas merkezine saklamaya kabul edilecek menkul k�ymetlerin veya bunlar� temsil eden belgelerin;

Kullan�lmalar�n� �nleyecek derecede y�pranmam��,
Mahkemece �zerine �deme yasa�� konulmam��,
�ptal edilmemi�,
�tfa edilmemi�,
Anapara �deme s�resi ge�memi�,
Vadesi gelmemi� temett� kuponlar� ile yeni pay alma kuponlar�n�n�n eksiksiz

olmas� zorunludur.

Bu nitelikleri ta��mayan menkul k�ymetler Takas Merkezi taraf�ndan kabul edilmez. Teslim s�ras�nda menkul k�ymetin �zerinde, vadesi gelmi� ve tahakkuk etmi� faiz, temett� ve benzeri kuponlar bulunmaz; bulundu�u takdirde bunlar sat�c�ya iade edilir. Menkul k�ymetin teslim edildi�i d�neme ait cari gelirlerle ilgili olanlar dahil olmak �zere, gelecek d�neme ait kuponlar�n tam olmas� gerekir.

Saklama hizmetinden yararlanan kurumlar hangileridir?

Takasbank'ta do�rudan saklama hesab� a�abilen kurumlar;

�MKB �yesi banka ve arac� kurumlar,
�hra�c� kurulu�lar,
Yat�r�m fonlar�, yat�r�m ortakl�klar�, sigorta �irketleri,
Yabanc� saklama bankalar�,
Yabanc� takas ve saklama kurulu�lar�,
Yerli ve yabanc� kurumsal yat�r�mc�lar.

Teslim kar��l�� deme prensibi nedir?

Borsa �yesi, Takasbank'da �nce k�ymet veya nakit y�k�ml�l�klerini yerine getirir; daha sonra alaca�� olan menkul k�ymetleri veya nakti al�r. �yeler takasa olan bor�lar�n� kapatmad�k�a alacaklar�n� alamazlar.

Kaydi takas prensibi nedir?

Kaydi takas sisteminde, Borsa �yelerinin takasa olan k�ymet bor�lar� saklama hesaplar�ndan virman suretiyle kapat�l�r. �yelerin takastan olan alacaklar� ise saklama hesaplar�na virman suretiyle aktar�l�r. T�m bu i�lemler kay�t �zerinde ger�ekle�ir.

Borsa i�lemlerinde takas s�resi ne kadard�r?

Borsa'da ger�ekle�en i�lemlerin takas�, i�lem g�n�n� izleyen ikinci i� g�n� yap�l�r. ��lem g�n�ndeki (T) i�lemlere ait hisse senetlerinin fiziki teslimatlar� T+2 g�n� saat:14:00'a kadar, kaydi olarak virman yoluyla yap�lan teslimatlar ise saat: 15:00'a kadar yap�lmak zorundad�r. T g�n�ndeki i�lemlere ait nakit teslimatlar� ise fiziki olarak T+2 g�n� saat: 14:30'a kadar, kaydi olarak virman ve havale yoluyla yap�lan teslimatlar ise saat:15:00'e kadar kabul edilmektedir. Takasbank'ta takas i�lemleri tatil g�nlerinin d��nda herg�n yap�labilmektedir.

�yelerin Takasbank'da al�m sat�m taahh�tlerini yerine
getirmemeleri durumunda uygulanacak temerr�t h�k�mleri nelerdir?

�yelerin Takasbank'da al�m sat�m taahh�tlerini yerine getirmemeleri durumunda, �MKB Y�netmeli�i 35.madde uygulan�r. �yeler, kesinle�en al�m sat�m i�lemlerine ili�kin kar��l�kl� taahh�tlerini zaman�nda yerine getirmezlerse bu y�k�ml�l�� yerine getirmeyen �yeden, temerr�de d��t�� tarihten itibaren taahh�d�n� yerine getirdi�i tarihe kadar ve tesliminde temerr�de d��len menkul k�ymetlerin i�lem g�nlerindeki a��rl�kl� ortalama fiyatlar�ndan hesaplanan toplam Borsa de�erleri veya nakit borcu esas al�narak TC.Merkez Bankas�'n�n kendi i�lemlerinde uygulanmak �zere ilan etti�i en y�ksek faiz oran�n�n, her piyasa i�in �MKB Y�netim Kurulu'nca belirlenerek SPK taraf�ndan onaylanan kat�na kar��l�k gelen faiz oran�ndan hesaplanan faiz tutar� tahsil olunur. Temerr�de d��en �yeye temerr�d halini sona erdirmesi i�in, �MKB Y�netim Kurulu'nca belirlenen s�re verilir. Bu s�renin bitimini takip eden ilk seansta i�lem konusu menkul k�ymetler, Borsa Y�netimi taraf�ndan eksper marifetiyle satt�r�l�r veya ald�r�l�r. Bu �ekilde ger�ekle�tirilen al�m veya sat�m�n sonu�lar�, yerine getirilmeyen al�m veya sat�ma g�re daha olumlu ise, herhangi bir i�lem yap�lmaz. ��lem eskisine g�re daha olumsuz �artlarda yap�lm��sa y�k�ml�l�� yerine getirmeyen �ye aradaki fark�, Takas Merkezi'ne �demek zorundad�r. ��lem konusu menkul k�ymetleri sat�n almak veya satmak m�mk�n olmam��sa ve/veya anapara, de�er farklar� ve temerr�t faizi gibi �yenin y�k�ml�l��n�n gerektirdi�i �demeler yap�lmam��sa, �denmesi gereken para, �yenin Borsa'ya yat�rm�� oldu�u teminattan re'sen kar��lan�r. Temerr�de d��en �yeye, disiplin cezas� h�k�mleri, bu �yenin savunmas� Borsa Ba�kanl��'nca al�narak Y�netim Kurulu karar� ile uygulan�r.

Endeks ne demektir?

Endeks, bir veya daha fazla de�i�kenin hareketlerinden ibaret olan oransal de�i�imi �l�meye yarayan bir g�stergedir. Endeksler, karma��k olaylar�n tek bir rakama indirgenmesini sa�layan, olaylar ve sonu�lar� hakk�nda yakla��k bilgi verebilen bir ara�t�r. Hisse senedi piyasas�n�n genel bir g�stergesi olan hisse senedi endeksleri, endeks kapsam�ndaki hisse senetlerinin fiyatlar� baz al�narak " piyasa performans� " hakk�nda genel bir bilgi verir.

�MKB Hisse Senetleri Piyasas� Endeksleri neden olu�turulmu�tur?

Borsa'da i�lem g�ren hisse senetlerinin fiyat ve getirilerinin b�t�nsel ve sekt�rel bazda performanslar�n�n �l��lmesi amac�yla olu�turulmu�tur.

Bir endeksin olu�turulmas�nda �nemli kriterler nelerdir?

�ncelikle endeksin amac�, yani tam olarak temsil etmesi hedeflenen de�i�kenler iyi tan�mlanmal�d�r.
Endekslerden zaman i�inde s�reklilik imkan� sa�lamas� beklendi�inden, hesaplamada kullan�lacak verilerin s�reklili�i ve kar��la�t�r�labilirli�ine �zen g�sterilmelidir.
Kapsama al�nacak �rnekler, endeksin amac�yla uyumlu olacak ve de�i�kenleri hedeflenen �ekilde temsil edecek hedefler olmal�d�r.
Endeksler serideki de�erlerden birini baz al�p, di�erlerinin bu baza g�re de�i�im oran�n� g�sterdi�i i�in baz d�nemin tesbiti �nemlidir.
Endeksi olu�turan de�erlere verilmesi gereken a��rl�klar�n se�imi ve zaman i�inde de�i�tirilmesi veya sabitli�i de �nemlidir.
Endeksin hesaplama y�ntemi, serideki de�i�imleri do�ru g�stermesi bak�m�ndan endeksin ba�ar�s�n� etkiler.

Fiyat ve Getiri endeksleri aras�ndaki fark nedir ?

Fiyat endeksleri, endeksin hesaplanmas�nda ve s�reklili�inin sa�lanmas�nda �denen temett�� dikkate almayan endekslerdir. Bu t�r endekslerde sadece hisse senedinin de�er kazanmas�ndan do�an kazan� endekse yans�maktad�r. Getiri endeksleri, endeksin hesaplanmas�nda �denen temett�� de dikkate alan, s�reklili�inin sa�lanmas�nda �denen temett�lere g�re de d�zeltme yap�lan endekslerdir. Bu t�r endekslerde hisse senedinin de�er kazanmas�ndan do�an kazanc�n yan�nda temett�den dolay� elde edilen kazan� da endekse yans�maktad�r.

Ulusal T�m Endeksi hangi hisse senetlerinden olu�maktad�r?

Menkul k�ymet yat�r�m ortakl�klar� hari� Ulusal Pazar'da i�lem g�ren hisse senetlerinden olu�maktad�r.

Sekt�r ve alt sekt�r endeksleri nelerden olu�maktad�r?

Menkul k�ymet yat�r�m ortakl�klar� hari� Ulusal Pazar'da i�lem g�ren hisse senetlerinden olu�maktad�r.

�MKB' de ka� �e�it endeks hesaplanmaktad�r ?

�MKB'de a�a��da belirtilen endeksler hesaplanmaktad�r.

�MKB Ulusal-T�m
�MKB Ulusal-100
�MKB Ulusal-30
�MKB Ulusal-50
�MKB Ulusal-S�nai
- G�da, i�ecek
- Tekstil, deri,
- Orman, ka��t, bas�m
- Kimya, petrol, plastik
- Ta�, toprak
- Metal ana
- Metal e�ya, makina
�MKB Ulusal-Hizmetler
- Elektrik
- Ula�t�rma
- Turizm
- Ticaret
- �leti�im
�MKB Ulusal-Mali
- Banka
- Sigorta
- Finansal kiralama, Factoring
- Holding ve yat�r�m
- Gayrimenkul yat�r�m ortakl�klar�
�MKB Ulusal-Teknoloji
- Bili�im
- Savunma
�MKB �kinci Ulusal
�MKB Menkul K�ymet Yat�r�m ortakl�klar�

�MKB Ulusal-30 Endeksi hangi hisse senetlerinden olu�maktad�r?

Vadeli i�lemler piyasas�nda kullan�lmak �zere, yat�r�m ortakl�klar� hari� Ulusal Pazar'da i�lem g�ren �irketlerin halka arz edilmi� hisse senetlerinden piyasa de�eri ve likiditesi y�ksek olanlardan sekt�rel temsil kabiliyeti de g�z�n�nde bulundurularak se�ilen 30 hisse senedinden olu�maktad�r.

�MKB Ulusal-100 Endeksi ne demektir?

1986 y�l�nda 40 �irketin hisse senedi ile ba�layarak zamanla say�s� 100 �irketin hisse senedi ile s�n�rlanan bile�ik endeksin devam� niteli�indedir. Ulusal Pazar'da i�lem g�ren yat�r�m ortakl�klar� hari�, 163. ve 164.�nc� cevaplarda belirtilen �artlara g�re sekt�rel temsil kabiliyeti de g�z�n�nde bulundurularak se�ilmi� hisse senetlerinden olu�makta olup, �MKB Ulusal-30 ve �MKB Ulusal-50 hisse senetlerini otomatik olarak kapsamaktad�r.

�MKB �kinci Ulusal ve Yeni Ekonomi Pazar endeksi nedir?

�kinci Ulusal ve Yeni Ekonomi Pazar�'nda i�lem g�ren hisse senetlerinden olu�an endekse "�MKB �kinci Ulusal ve Yeni Ekonomi Pazar endeksi" denir.

�MKB Menkul K�ymet Yat�r�m Ortakl�klar� endeksi nas�l tan�mlan�r?

Ulusal Pazar'da i�lem g�ren menkul k�ymet yat�r�m ortakl�klar�n�n hisse senetlerinden olu�an endeks, �MKB Menkul K�ymet Yat�r�m Ortakl�klar� endeksi olarak tan�mlanmaktad�r.

�irketlerin endeks se�imlerine kat�labilmesi i�in hangi �artlar�
yerine getirmesi gerekir?

a) Ulusal Pazar'da i�lem g�ren hisse senetlerinin �MKB Ulusal-30, �MKB-Ulusal 50 ve �MKB-Ulusal 100 endeksine al�nabilmesi i�in; Borsa'da en az 60 g�n s�reyle i�lem g�rmesi �artt�r.

b) �MKB Ulusal-30, �MKB-Ulusal 50 ve �MKB Ulusal-100 endeksine, birden fazla grup (�rne�in:A,B,C) hisse senedi bulunan �irketin, sadece bir grup hisse senedi dahil edilir.

c) �MKB Ulusal-30, �MKB-Ulusal 50 ve �MKB Ulusal-100 endeksine se�ilecek hisse senetlerinin b�y�kl�k, likidite bak�m�ndan da ilgili mevzuattaki �artlar� sa�lamas� gereklidir.

Borsan�n �al��ma zaman� ve seans hakk�nda bilgi verir misiniz?

Borsa resmi �al��ma g�nlerinde faaliyette bulunur. �al��ma g�n ve saatleri Y�netim Kurulu'nca belirlenir.

Bir menkul k�ymetin ilgili oldu�u piyasa ve pazarlarda, Borsa yetkilisi taraf�ndan verilecek bir i�aretle i�lemlerinin ba�lat�ld�� an ile yine Borsa yetkilisi taraf�ndan verilecek ba�ka bir i�aretle i�lemlerinin bitirildi�i an aras�nda ge�en s�re seans olarak adland�r�l�r. Ayn� pazarda i�lem g�ren t�m menkul k�ymetlerin seans� ayn� anda ba�lar ve biter.

Borsaya kimler �ye olabilirler?

Borsaya, SPK taraf�ndan arac�l�k faaliyetinde bulunmak �zere yetki belgesi verilmi� olan arac� kurulu�lar (arac� kurum ve bankalar) �ye olabilir.

Borsada kurulan pazar ve piyasalarda i�lem yapacak arac� kurulu�lar�n Borsadan Borsa �yelik belgesi almalar� zorunludur.

Arac� kurulu�lar Borsa �yeli�i i�in Y�netim Kurulu'ndan izin almak �zere, Borsada i�lem yapaca�� pazar ve piyasalar�n belirtildi�i ve bunlara ili�kin olarak SPK'dan ald�klar� yetki belgelerinin noterden tasdikli birer sureti ile bu Y�netmelikte �ng�r�len �art ve niteliklerin yerine getirildi�ini belgeleyen evrak�n eklendi�i bir dilek�e ile Borsaya ba�vururlar.

Borsaya sunulacak bilgi ve belgelerin arac� kurulu�u temsile yetkisi olan ki�ilerin imzalar�n� ta��mas� ve bu Y�netmelikte �ng�r�len �yelik �artlar�n� tesvik etmesi bak�m�ndan eksiksiz olmas� �artt�r.

Borsan�n yapaca�� incelemeler sonucunda, Y�netim Kurulu bu Y�netmelik ile bu Y�netmeli�e dayan�larak ��kar�lan Y�netmeliklerde �ng�r�len personel, teminat, sigorta, giri� aidat� ile i�lem yap�lacak piyasalar i�in gerekli teknolojik donan�m�n sa�lanm�� oldu�unun tespiti halinde arac� kurulu�u �yeli�e kabul eder.

�yeler, Y�netim Kurulu'ndan izin almak suretiyle Borsada kurulan pazar ve piyasalar�n her biri i�in ilgili Y�netmeliklerinde belirlenen esalar �er�evesinde i�lem yapabilirler.

Herhangi bir pazar ya da piyasada i�lem yapma konusunda Borsa'dan izin alm�� olanlar, sonradan di�er pazar ve piyasalarda faaliyette bulunmak istedikleri takdirde veya i�lemleri ge�ici olarak durdurulanlar yeniden faaliyette bulunabilmek i�in ��nc� f�krada belirtilen belgelerden ilgili olanlar�n�n ekli oldu�u bir dilek�e ile Borsa'ya ba�vururlar.

Borsa �yelik Belgesi nas�l al�n�r?

Borsa'ya �yelik ba�vurusu Y�netim Kurulu'nca kabul edilen �yelere Borsa �yelik Belgesi verilir. Borsa �yelik Belgesinde �yenin hangi pazar ve piyasalarda i�lem yapmaya yetkili oldu�u ve Borsa'ca �ng�r�len di�er bilgiler yer al�r.

Borsa �yelik Belgesi, belgenin verildi�i tarihi izleyen en ge� 15 g�n i�inde Ticaret Siciline tescil ettirilerek, T�rkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile �lke �ap�nda yay�mlananan en az iki gazete ve Borsa taraf�ndan ��kar�lan b�ltenlerde ilan ettirilir. Bu belgeye ili�kin her t�rl� de�i�iklik ve ilaveler de ayn� �ekilde tescil ve ilan olunur. Borsa �yelik Belgesi olmayanlar ticaret �nvanlar�nda veya ilan ve reklamlar�nda Borsada faaliyette bulunduklar� intiba�n� yaratacak hi�bir kelime veya tabiri kullanamazlar.

Borsa �yelik Belgesinin tamam�n�n veya bir ya da daha �ok pazar ve piyasadaki faaliyetle ilgili b�l�mlerinin iptali halinde keyfiyet, yukar�da ikinci f�krada belirlenen �ekil ve esaslar dahilinde tescil ve ilan ettirilir. �yenin bir veya daha �ok pazar ve piyasalardaki faaliyetinin 5 i�g�n�nden fazla ge�ici olarak durdurulmas� halinde durum yukar�da ikinci f�krada belirlenen �ekil ve esaslar dahilinde ilan olunur, ancak ticaret siciline tescil yap�lmaz.

Bu f�kraya g�re yap�lan tescil ve ilan masraflar� ilgili �ye taraf�ndan kar��lan�r.

Yurtd�� piyasalarda yap�lacak arac�l��a ili�kin esaslar nelerdir?

Arac� kurulu�lar�n, T�rk Paras�n�n K�ymetini Koruma Mevzuat� sakl� kalmak kayd�yla, yurtd�� piyasalarda menkul k�ymetler ve di�er sermaye piyasas� ara�lar�na ili�kin olarak yapacaklar� arac�l�k faaliyetlerinde a�a��da yer alan esaslara uymalar� gerekmektedir:

* ��lemler, ilgili �lke mevzuat�na g�re faaliyet g�stermeye yetkili arac� kurulu�lar vas�tas�yla y�r�t�lmesi durumunda s�zkonusu arac� kurulu�larla yaz�l� s�zle�me yap�lmas� �artt�r.
* M��terilerle al�m sat�ma arac�l�k �er�eve s�zle�mesinin yap�lmas� ve yurtd�� i�lemleri ile ilgili olarak bu s�zle�meye, sermaye piyasas� arac�n�n ve bedelinin transferi, saklama i�lemleri, i�lemlerin teyidi, kar��l�kl� hak ve y�k�ml�l�kler gibi �zel hususlar�n da konulmas� zorunludur.
* Arac� kurulu�lar�n, yurtd�� piyasalarda yapacaklar� i�lemlerle ilgili olarak m��teriler itibar�yle izlemeye y�nelik belge, kay�t ve ileti�im sistemini kurmalar� zorunludur.

��erden ��renenlerin ticareti (insider trading) ne demektir?

��erden ��renenlerin ticareti, sermaye piyasas� ara�lar�n�n de�erini etkileyebilecek, hen�z kamuya a��klanmam�� bilgileri kendisine veya ��nc� ki�ilere menfaat sa�lamak amac�yla kullanarak, sermaye piyasas�nda i�lem yapanlar aras�nda f�rsat e�itli�ini bozacak �ekilde haks�z yarar sa�lamak veya bir zarar� bertaraf etmek �eklinde tan�mlanmaktad�r.

Kamuyu ayd�nlatma ilkesini a��klar m�s�n�z ?

Sermaye piyasas� ara�lar�n�n de�erini, yat�r�mc�lar�n yat�r�m kararlar�n� etkileyecek her t�rl� bilginin, piyasa kat�l�mc�lar� olan tasarruf�ulara e�anl�, tam ve standart nitelikte a��klanma prensibi kamuyu ayd�nlatma ilkesininin uygulanmas�n� sa�lamaktad�r. Kamunun s�rekli ayd�nlat�lmas� i�in SPK'n�n Seri:VIII No:39 "�zel Durumlar�n Kamuya A��klanmas�na �li�kin Esaslar Tebli�"i kapsam�nda, menkul k�ymetleri Borsa'da i�lem g�ren �irketler ile ilgili ortaya ��kan �nemli olay ve geli�meler, bu �irketler taraf�ndan kamunun ayd�nlat�lmas�ndan hareketle, SPK'ya ve Borsa'ya iletilmektedir.

Hisse Senetleri Borsada i�lem g�ren �irketler taraf�ndan Borsa'ya
iletilen bilgiler ne �ekilde yat�r�mc�lara duyurulmaktad�r?

G�n i�erisinde borsaya ula�an �irket duyurular� teletekst yay�nlar�, veri �irketleri kanal� ile, seans sonras�nda Borsaya ula�an duyurular ile g�n i�erisinde gelen t�m bilgiler Borsa b�ltenleri, veri kurulu�lar� ve internet sitesi arac�l�� ile yat�r�mc�lara duyurulmaktad�r.

Sermaye piyasas�nda arac�l�k faaliyetleri nas�l ger�ekle�tirilmektedir?

Sermaye piyasas�nda arac�l�k faaliyetleri; sermaye piyasas� ara�lar�n�n, arac� kurulu�lar taraf�ndan kendi nam ve hesab�na, ba�kas� nam ve hesab�na, kendi nam�na ba�kas� hesab�na ticari ama�la al�m sat�m� �eklinde ger�ekle�tirilmektedir.

Arac� kurum ve bankalar�n sermaye piyasas� faaliyetleri ka�a ayr�l�r?

Arac� kurumlar, arac�l�k faaliyetleri kapsam�nda a�a��da say�lan her bir faaliyet i�in SPK'dan yetki belgesi almak kayd�yla;

Sermaye piyasas� ara�lar�n�n ihrac�na veya halka arz yoluyla sat��na,
Daha �nce ihra� edilmi� olan sermaye piyasas� ara�lar�n�n al�m sat�m�na,
Ekonomik ve finansal g�stergelere, sermaye piyasas� ara�lar�na, mala k�ymetli madenlere ve d�vize dayal� vadeli i�lem ve opsiyon s�zle�meleri dahil t�rev ara�lar�n dayand�� kategoriler itibariyla ayr� ayr� veya b�t�n olarak t�rev ara�lar�n al�m sat�m�na,

arac�l�k edebilirler.

Arac� kurumlar; ayr�ca sermaye piyasas� ara�lar�n�n geri al�m veya sat�m taahh�d� ile al�m sat�m� (repo-ters repo), yat�r�m dan��manl��, portf�y y�neticili�i faaliyetlerini, her bir faaliyet i�in SPK'n�n Seri:V, No:46 Tebli�'indeki genel �artlar ve ilgili tebli�lerde belirlenen esaslar �er�evesinde SPK'dan yetki belgesi almak suretiyle yapabilirler.

Bankalar;

Daha �nce ihra� edilmi� sermaye piyasas� ara�lar�n�n,
Borsa d��nda
Hisse senedi i�lemleri hari� olmak �zere borsada, al�m sat�m�na arac�l�k,
Repo-ters repo,
Ekonomik ve finansal g�stergelere, sermaye piyasas� ara�lar�na, mala, k�ymetli madenlere ve d�vize dayal� vadeli i�lem ve opsiyon s�zle�meleri dahil t�rev ara�lar�n dayand�� kategoriler itibariyle ayr� ayr� ya da b�t�n olarak t�rev ara�lar�n al�m sat�m�na arac�l�k, faaliyetlerini yapabilirler.

Mevduat kabul etmeyen bankalar ise yukar�da say�lan faaliyetlerin yan�s�ra sermaye piyasas� ara�lar�n�n ihra� veya halka arz yoluyla sat��na arac�l�k, portf�y y�neticili�i ve yat�r�m dan��manl�� faaliyetlerini de yapabilirler.

Yukar�da say�lan bu faaliyetler her bir faaliyet i�in SPK'n�n Seri:V, No:46 Tebli�'inde ve ilgili tebli�lerde belirlenen esaslar �er�evesinde Kurul'dan yetki belgesi almak suretiyle y�r�t�lebilir.

Halka arza arac�l�k faaliyetinin tan�m� nedir?

Halka arza arac�l�k faaliyeti SPK kayd�na al�nacak sermaye piyasas� ara�lar�n�n halka arz yoluyla sat��na arac�l�k yap�lmas�n� ifade eder.

Halka arza arac�l�k,

En iyi gayret arac�l��,
Arac�l�k y�klenimi �eklinde yap�labilir.

"En iyi gayret arac�l��" SPK kayd�na al�nacak sermaye piyasas� ara�lar�n�n, izahnamede g�sterilen sat�� s�resi i�inde sat�lmas�n�, sat�lamayan k�sm�n ise sat�� yapana iadesini veya bunlar� daha �nce sat�n almay� taahh�t etmi� ��nc� ki�ilere sat�lmas�n� ifade eder.

"Arac�l�k y�klenimi" ise, SPK kayd�na al�nacak sermaye piyasas� ara�lar�n�n,

Halka arz yoluyla sat�lmas�n�n ve sat�lamayan k�sm�n�n tamam�n�n, bedeli sat�� s�resi sonunda
tam ve nakden �denerek sat�n al�nmas�n�n (bakiyeyi y�klenim),
Bedeli, sat��n ba�lamas�ndan �nce tam ve nakden �denmek suretiyle tamam�n�n sat�n al�narak
halka sat�lmas�n�n (t�m�n� y�klenim),
Halka arz yoluyla sat�lmas�n�n ve sat�lamayan k�sm�n�n bir k�sm�n�n bedeli sat�� s�resi sonunda
tam ve nakden �denerek sat�n al�nmas�n�n (K�smen Bakiyeyi Y�klenim) veya bedeli, sat��n ba�lamas�ndan �nce tam ve nakden �denmek suretiyle bir k�sm�n�n sat�n al�narak halka sat�lmas�n�n ( K�smen T�m�n� Y�klenim)

sat�� yapana kar�� taahh�t edilmesidir.

Halka arza arac�l�k faaliyetinin esaslar� nelerdir?

Halka arz arac�l�k yetki belgesine sahip kurulu�lar,

Halka arza arac�l�k i�lemlerini, izahnamede, sirk�lerde (duyuruda), ilan ve reklamlarda, arac�l�k s�zle�mesinde belirlenen esaslar �er�evesinde y�r�t�rler.
Yapay piyasa yarat�lmas� sonucunu verecek yahut arac�l�k komisyonu d��nda, kendilerine veya ��nc� �ah�slara menfaat sa�lanmas�na imkan tan�yacak tasarruflarda bulunamazlar.
Sermaye piyasas� ara�lar�n�n halka arz� ile ilgili olarak, ilgili mevzuat ile belirlenen y�k�ml�l�klere ayk�r� i�lem ve faaliyetlerde bulunamazlar.
Sermaye piyasas� arac�n�n halka arz� ile ilgili olarak, ihra�c� ve/veya hissedar hakk�nda detayl� ve dikkatli inceleme yapma konusunda en iyi gayreti g�sterirler.
Halka arz fiyat�n�n sermaye piyasas� arac�n�n ger�ek de�erini en do�ru �ekilde g�stermesi y�n�nde azami �zeni g�sterirler.
Halka arz s�recinde kamuya a��klanmam�� bilgilerin kurum d��na ve kurum i�inde farkl� birimlere ge�mesini engellerler.
Arac� kurumlar�n halka arza arac�l�k faaliyetleri esnas�nda y�klenebilecekleri taahh�tlerin tutar�, SPK'n�n sermaye yeterlili�i d�zenlemeleri uyar�nca belirlenecek s�n�r� a�amaz.

Halka arza arac�l�k faaliyetinin esaslar� nelerdir?

Arac� kurumlar, ilgili �er�eve s�zle�meyi imzalad�ktan sonra m��terilerinden sermaye piyasas� ara�lar�n�n al�m sat�m�na ili�kin emirleri kabul edebilirler. Borsada i�lem yapmay� gerektiren emirler, ilgili mevzuatta belirlenen esaslar �er�evesinde al�n�r ve yerine getirilir. Arac� kurumlar borsa d��nda yap�lacak i�lemlerde, m��teri emirlerini, �er�eve s�zle�mesinde belirlenen esaslara g�re kabul ederler ve �zen borcu �er�evesinde yerine getirirler. Borsa d��nda faaliyet g�steren arac� kurumlar, mevzuatta aksine bir h�k�m olmad�k�a, �zerinde i�lem yapt�klar� sermaye piyasas� ara�lar�n�n al�� ve sat�� fiyatlar�n�, i�yerinde ilan etmek zorundad�rlar.

Arac� kurulu�lar�n yapamayacaklar� i� ve i�lemler hangileridir?

Arac� kurulu�lar,

Mevzuat�n imkan verdi�i haller hari� olmak �zere, arac�l�k amac�yla al�p satt�klar� sermaye piyasas� ara�lar�na ili�kin veya bunlardan ba��ms�z olarak bor�lanmay� temsil eden sermaye piyasas� ara�lar� d��nda kendi mali taahh�tlerini i�eren evrak ��karamazlar. Kendi hisse senetlerini temsil eden depo edilen menkul k�ymet sertifikalar� ihra� edemezler. Ticari ama�l� k�ymetli madenler, d�viz ve gayr�menkul al�m sat�m�nda bulunamazlar. Kredili menkul k�ymet i�lemlerine ili�kin mevzuat�n imkan verdi�i haller hari� olmak �zere �d�n� para verme i�lemleri yapamazlar.
SPK'dan icras� i�in izin al�nan faaliyetler ve bunlara ili�kin i� ve i�lemler d��nda, hi� bir ticari, s�nai ve z�rai faaliyette bulunamazlar; sermaye piyasas� faaliyetlerini y�r�tebilmek i�in gerekli olan�n �st�nde ta��nmaz mal edinemezler.
Bankalar Kanunu'nda tan�mland�� zere mevduat toplayamazlar, mevduat toplama sonucunu verebilecek i� ve i�lemler yapamazlar.
Mevzuat�n imkan verdi�i haller haricinde sermaye piyasas� ara�lar�n�n, belli bir getiri sa�layaca�� yolunda herhangi bir yaz�l� veya s�zl� taahh�tte bulunamazlar.
Abart�lm��, ger�e�e uymayan, m��terilerini veya kamuoyunu yan�lt�c� bilgileri i�eren herhangi bir ilan ve reklam ile di�er yaz�l� ve s�zl� a��klamalarda bulunamazlar.
Sadece, m��terileri taraf�ndan verilen sat�� emrinin yerine getirilmesi i�in teslim edilen menkul k�ymetlerle, m��terinin al�m emri gere�i sat�n al�nan menkul k�ymetleri, Borsa mevzuat�nda belirlenen sat�� emrinin ge�erlilik s�resi ve ger�ekle�en al�m emrinin tasfiyesi i�in �ng�r�len azami s�re i�inde emanetinde tutabilir. Bu halin d��nda, arac� kurum, gerek kendisine gerekse m��terilerine ait menkul k�ymetleri yetkili Takas ve Saklama Kurulu�u d��nda bir yerde tutamaz.
M��teriye ait sermaye piyasas� ara�lar� ve nakit �zerinde, hak ve yetkileri olmaks�z�n kendileri veya ��nc� �ah�slar lehine herhangi bir tasarrufta bulunamazlar.
Herhangi bir �ekilde yanlar�nda �al��t�rd�klar� ki�ilerin, mutad m��teri arac� kurum ili�kisi d��nda imkanlar�ndan yararlanmak suretiyle kendi nam ve hesaplar�na i�lem yapmalar�na olanak sa�layamazlar.
TTK'n�n 329. md.'sinde m�saade edilen haller hari� olmak �zere, ihra� ettikleri hisse senetlerini, kendi nam ve hesaplar�na al�p satamazlar.
Fiktif hesap a�amazlar, i�lemlerini kay�t d�� b�rakamazlar ve ger�ek mahiyetine uygun d��meyen kay�tlar tesis edemezler.
Arac� kurum y�neticileri ve merkez d�� rg�tleri dajhil t�m �al��anlar� m��terilerden hisse senedi al�m sat�m emri verme, ordino ve di�er belgeleri imzalama, nakit ve menkul k�ymet yat�rma ve �ekme, virman i�lemi yapma gibi geni� yetkiler i�eren vekaletname alarak m��teri ad�na i�lem yapamazlar. Portf�y y�neticli�i faaliyeti bu kapsam�n d��ndad�r.
Yat�r�mc�lar�n hak ve yararlar�n� zedeleyici, iyi niyet kurallar�na ayk�r� hareket edemez ve i�lemlerde bulunamazlar, m��terilerin piyasa hakk�nda bilgisizlik ya da tecr�besizliklerinden yararlan�p bunlar�n al�m-sat�m kararlar�n� etkileyerek kendi lehlerine kazan� sa�layamazlar ve herhangi bir �ekilde gelirlerini art�rmak amac�yla gereksiz al�m sat�m yapmalar�na ortam haz�rlayamazlar.
Ortak, y�netici, ihtisas personeli ile m�fetti� ve TTK uyar�nca atanan denet�ileri i�leri dolay�s�yla arac� kurum ve m��terileri hakk�nda ��rendikleri s�rlar� a��klayamazlar ve bu s�rlar� kendilerinin veya ��nc� ki�ilerin menfaatine kullanamazlar.
Kamuyu ayd�nlatma amac�yla mevzuat gere�i yap�lan ilan ve duyurular, adli veya mevzuatla yetkili k�l�nm�� olmak kayd�yla idari her t�rl� inceleme ve soru�turma halleriyle su� olu�turan durumlara ili�kin bilgilerin ilgililere verilmesi s�r kapsam�nda de�ildir.

Yat�r�mc�lar� Koruma Fonu ne ama�la kurulmu�tur?

Yat�r�mc�lar� Koruma Fonu, hakk�nda tedrici tasfiye veya iflas karar� verilen arac� kurumlar�n ve Bakanlar Kurulu Karar�yla faaliyetleri durdurulan Sermaye Piyasas� Kanunu'nun 50 nci maddesi (a) bendi h�km� kapsam�ndaki bankalar�n, yapt�klar� sermaye piyasas� faaliyetleri ve i�lemleri nedeniyle m��terilerine kar�� hisse senedi i�lemlerinden do�an nakit �deme ve hisse senedi teslim y�k�ml�l�klerini ve yine Sermaye Piyasas� Kanunu'nun 46/B maddesinde d�zenlenen g�revleri bu Kanunda �ng�r�len esaslara g�re yerine getirmek ve tasfiye giderlerini kar��lamak amac�yla kurulmu�tur.

Yat�r�mc�lar� Koruma Fonunun gelirleri nelerden olu�maktad�r ?

Yat�r�mc�lar� Koruma Fonunun gelirleri;

a) Arac� kurulu�lar�n yat�raca�� y�ll�k �dentiler,

b) Kurul, menkul k�ymetlerin i�lem g�rd�� borsalar ve T�rkiye Sermaye Piyasas� Arac� Kurulu�lar� Birli�i taraf�ndan verilen idari para cezalar�,

c) Tutar� Kurul taraf�ndan belirlenen ge�ici �dentiler,

d) Fon varl��n�n getirisi,

e) Di�er gelirlerden

olu�maktad�r.

Arac� kurum acentalar�n�n faaliyet esaslar� nelerdir?

SPK'n�n Seri V, No : 46 Tebli�i kapsam�nda, arac� kurumlar ile bankalar aras�nda yaz�l� acentelik s�zle�mesi imzalanabilir. Arac� kurumlar acentelik s�zle�mesinde belirlenecek mahaller i�inde, acenteleri arac�l�� ile alacaklar� emirler do�rultusunda arac�l�k faaliyetleri �er�evesinde sermaye piyasas� ara�lar�n�n al�m sat�m�nda bulunabilirler.

Arac� kurum acentalar�n�n faaliyet esaslar� nelerdir?

Bir arac� kurum ile acentelik s�zle�mesi imzalayan bankalar, acente s�fat�yla a�a��daki faaliyetlerde bulunabilirler :

Sermaye piyasas� ara�lar�na ili�kin al�m ve sat�m emirlerinin arac� kuruma iletilmesine ve ger�ekle�en emirlerin tasfiyesine arac�l�k etmek,
Acentesi olunan arac� kurumun halka arza arac�l�k faaliyetleri kapsam�nda, taleplerin toplanmas�, bu taleplerin arac� kurum merkezine iletilmesi ve paran�n tahsili ya da geri �denmesi gibi i�lemleri kapsamak �zere gi�e hizmeti vermek,
Acentesi olunan arac� kurum portf�y y�neticili�i yetki belgesine sahip ise acente s�fat�yla bu faaliyetin tan�t�m�n� yapmak ve bu faaliyetle ilgili sadece tahsil ve tediye i�lemlerini y�r�tmek,
Acentesi olunan arac� kurum yat�r�m dan��manl�� yetki belgesine sahip ise bu faaliyet kapsam�nda arac� kurumdan gelen dok�man ve bilgileri m��terilere a��klamak ve yat�r�m dan��manl�� faaliyetinin tan�t�m�n� yapmak.

Arac� kurum acentalar�n�n faaliyet esaslar� nelerdir?

�rtibat b�rolar� sadece m��teri emirlerini arac� kuruma iletebilirler. �rtibat b�rosunun yapaca�� her t�rl� i� ve i�lemlerinden arac� kurulu� hukuki ve cezai a��dan sorumludur. �rtibat b�rolar�, arac� kurumu ve arac� kurumun yetkili oldu�u sermaye piyasas� faaliyetlerinin tan�t�m�n� yapmak amac�yla arac� kurumu temsil etmekle g�revli ve SPK'ya bildirimde bulunmak kayd�yla kurulan hizmet birimleridir.

Arac� kurumlar�n i� kontrol sistemi var m�d�r?

Evet. i� kontrol sistemi arac� kurumun merkez d�� rg�tleri dahil t�m i� ve i�lemlerinin d�zenli ve etkin y�r�t�lmesi, mevzuata uygunlu�u, hata, hile ve usuls�zl�klerin �nlenmesi ve tespiti, muhasebe kay�tlar�n�n do�ru ve eksiksiz olmas� ve mali bilgilerni do�ru ve g�venilir olarak zaman�nda haz�rlanmas� amac�yla arac� kurumda uygulanan organizasyon plan� ile bunlara ili�kin t�m esas ve us�llerdir. Arac� kurumlar�n i� kontrol sistemlerine ili�kin t�m politika ve prosed�rlerini yaz�l� hale d�n��t�rmeleri zorunludur.

Arac� kurulu�lar, m��terileri ad�na ve hesab�na sermaye piyasas�
ara�lar�ndan kaynaklanan y�netimsel ve mali haklar� kullanabilirler mi?

Evet; arac� kurulu�lar, �er�eve s�zle�mesinde, m��terilerinin verdi�i yetkiye ba�l� olarak m��teriler nam ve hesab�na sermaye piyasas� ara�lar�n�n ana para, faiz, temett� ve benzeri gelirlerinin tahsili, �denmesi ile yeni pay ve bedelsiz pay alma haklar�n�n ve hisse senetlerinden do�an oy haklar�n�n kullan�lmas� hizmetini verebilirler.

Arac� kurulu�lar m��terilerinin kimlik bilgilerinden sorumlu mudur ?

Arac� kurulu�lar, 4208 say�l� Karaparan�n Aklanmas�n�n �nlenmesine Dair Kanun ve ilgili mevzuat h�k�mleri uyar�nca hesap a�madan �nce m��terilerinin kimlik bilgilerini tespit ederler. Arac� kurulu�lar ayr�ca m��terilerinin risk ve getiri tercihleri, yat�r�m ama�lar� ve mali durumlar� hakk�nda yeterli bilgiye sahip olmak amac�yla standart formlar� geli�tirmek, bu formlarda yer alan bilgileri g�ncellle�tirmek ve formlar� saklamak zorundad�rlar. M��terilere bu bilgilerin risk tercihlerinin �l��lmesi amac�yla istendi�inin bildirilmesi, m��terinin bilgi vermekten ka��nmas� halinde sorumlulu�un kendisine ait olaca�� konusunda uyar�lmas� ve bilgi vermek istemedi�ine ili�kin yaz�l� beyan�n�n al�narak m��terinin �er�eve s�zle�meleriyle birlikte saklanmas� gereklidir.

Arac� kurulu�lar�n g�zetim ve denetimlerini, hangi merci ger�ekle�tirir?

Arac� kurulu�lar ve merkez d�� rg�tleri ile arac�l�k faaliyetleriyle s�n�rl� olarak bankalar�n hesap ve i�lemleri SPK'n�n g�zetim ve denetimine tabidir. G�zetim ve denetim g�revlerinin yerine getirilmesinde, g�revli SPK personeline defter kay�t ve belgelerin sunulmas�, istenen bilgilerin verilmesi, d�zenlenen tutanaklar�n imzalanmas� ve her t�rl� kolayl��n g�sterilmesi zorunludur.

Arac� kurulu�lar�n sermaye piyasas�na ili�kin faaliyet yetki belgelerinin
iptal edilme veya bu faaliyetlerin ge�ici olarak durdurulma nedenleri nelerdir?

SPK, a�a��daki hallerde olay�n mahiyet ve �nemini dikkate alarak, arac� kurulu�lar�n faaliyetlerini temsil eden yetki belgelerini tamamen veya belirli faaliyet alanlar� itibar�yle iptal edebilir ya da faaliyetlerini ge�ici olarak durdurabilir:

SPK'ca gerekli g�r�len �nlemlerin al�nmam�� olmas�, mevzuat ve esas s�zle�me h�k�mlerine ayk�r�l�klar�n tespit edilmesi,
Mali durumunun taahh�tlerini kar��lamayacak kadar zay�flam�� oldu�unun tespit edilmesi,
Kurulu�, faaliyete ge�me, faaliyet izni al�nmas�na ili�kin olarak �ng�r�len �artlar ile arac� kurumun ortak ve y�neticilerinin, personelinin, acentalar�n�n, �ubelerinin ve irtibat b�rolar�n�n Sermaye Piyasas� Kanunu'nda ve SPK d�zenlemelerinde say�lan �art ve niteliklerden herhangi birini yerine getirmemesi ya da yitirmesi,
Faaliyet izni al�nd�ktan sonra teminatlar�n y�kseltilmesi veya tamamlanmas� gerekti�i durumlarda, ilave veya eksik teminat�n, bu durumun ortaya ��kt�� tarihten itibaren en ge� 3 ay i�inde yat�r�lmam�� olmas�,
Sermaye yeterlili�i ile ilgili SPK d�zenlemelerine ayk�r� durumlar�n ortaya ��kmas� halinde, gerekli �artlar�n SPK'ca verilecek s�reler i�inde yerine getirilmemesi.

Arac� kurulu�lar�n, m��terilerine kar�� hukuki sorumluluklar� nelerdir?

Arac� kurulu�un hukuki sorumlulu�u m��teri ile aras�ndaki s�zle�menin t�r�ne g�re belirlenir. Arac� kurulu�, Borsa'da kendi nam�na ve m��terisi hesab�na hareket etti�i i�in, burada komisyon ili�kisi vard�r. Komisyoncunun bu s�zle�me dolay�s�yla elde etti�i hak ve bor�lar� m�vekkile ge�irmesi gerekir. Komisyoncu, bu borcunu yerine getirmemesi halinde m��teri menkul mal� istihkak (geri al�m) davas� a�arak geri alabilir. Komisyon s�zle�mesine, komisyon h�k�mlerine ayk�r� olmamak kayd� ile vekalet h�k�mleri uygulan�r. Bunlara g�re, komisyoncu m��terisinin talimat� ile ba�l�d�r. Komisyoncu m�vekkiline i�in cereyan�n� bildirmeye ve talimat�n yerine getirildi�ini haber vermeye mecburdur (BK. 417). Komisyoncu (arac� kurum) arac�l�k i�lemini bizzat yapmak zorundad�r. Sadakat borcu, vekilin kendisine de�il ba�kas�na ait bir i�i g�rmesinden ve i�ini g�rd�� kimsenin menfaat ve iradesine uygun hareket etmesinin vekaletin zorunlu bir unsuru olmas�ndan ��kar�labilir. Arac� kurulu� sadakat borcu gere�i olarak, m�vekkilin yarar�na olacak davran��larda bulunmak ve ona zarar verecek davran��lardan ka��nmakla y�k�ml�d�r. Vekilin sadakat borcu yan�nda �zen borcu da vard�r. Vekilin i� g�rme ile hedef tutulan sonucun ba�ar�l� olmas� i�in hayat deneylerine ve i�lerin normal ak��na g�re gerekli giri�im ve davran��larda bulunmas� ve ba�ar�l� sonucu engelleyecek davran��lardan ka��nmas� �zen borcunun konusunu te�kil eder.

�MKB, Borsa �yelerinin i�lemlerini durdurabilir mi?

Borsa ve takas i�lemleri s�ras�nda veya denetim esnas�nda ya da di�er herhangi bir yolla, takas ve saklama i�lemlerinde �nemli a��klar olu�turdu�u tesbit edilen Borsa �yelerinin Borsa ve/veya takas ve saklama i�lemleri be� i� g�n�ne kadar Borsa Ba�kan� taraf�ndan tedbiren durdurulabilir ve durum SPK'ya bildirilir. �ye hakk�nda SPK'n�n karar�na g�re i�lem yap�l�r. SPK karar� bildirilinceye kadar s�z konusu 5 i� g�nl�k s�re uzat�labilir. Ayr�ca, mevzuata ayk�r� i�lemleri tesbit edilen, mali b�nyesinin zay�flad�� belirlenen Borsa �yelerinin durumu SPK'ya bildirilir.

Arac� kurumlar�n cezai sorumluluklar� nelerdir?

T�rk Ceza Kanunu A��s�ndan

Vekile y�klenecek genel sadakat ve �zen bor�lar�na ayk�r� davran�lmas� arac� kurumun hukuki sorumlulu�una sebep olaca�� gibi, cezai sorumlulu�una da sebep olabilir. TCK'n�n 510. maddesinde g�veni k�t�ye kullanma su�unun belirli ili�kiler ve s�fatlar nedeniyle i�lenmesi halinde, su�u ko�u�turmas� �ikayete ba�l� olmaktan ��karm��, re'sen ko�u�turulan bir su� durumuna getirmi�tir. Burada mesleki g�veni k�t�ye kullanman�n meslek ve sanat ya da ticaret ya da hizmet ya da emanet�i s�fat�yla yahut idare etmek i�in kendisine tevdi olunan veya teminat olarak teslim edilen �eyler �zerinde i�lenmesi s�zkonusudur.

�zel Kanunlar A��s�ndan

TCK. d��nda Sermaye Piyasas� Kanunu'nda ve 2644 say�l� �deme G��l�� inde Bulunan Bankerlere ve Bunlarla �lgili Ki�ilere Uygulanacak Ceza H�k�mleri Hakk�ndaki 2644 say�l� Kanun'da ceza h�k�mleri �ng�r�lm��t�r.

Yat�r�m dan��manl�� faaliyeti nedir ve bu faaliyeti hangi kurulu�lar ger�ekle�tirebilir?

Yat�r�m Dan��manl��, kar��l��nda herhangi bir maddi menfaat temin etmek suretiyle, m��terilere sermaye piyasas� ara�lar� ile bunlar� ihra� eden ortakl�k ve kurulu�lar hakk�nda ve sermaye piyasas� ile ilgili di�er konularda y�nlendirici nitelikte yaz�l� veya s�zl� yorum ve yat�r�m tavsiyelerinde bulunulmas� faaliyetidir. Yatirim Dan��manl�� faaliyeti SPK'n�n Seri V, No : 55 Tebli�i'nde ve Sermaye Piyasas� Kanunu'nda belirlenen �artlar� yerine getirerek Kurul'dan yetki belgesi alm�� kurumlarca y�r�t�l�r.

Yat�r�m dan��manl�� faaliyeti nedir ve bu faaliyeti hangi kurulu�lar ger�ekle�tirebilir?

Yetkili kurumlar yat�r�m dan��manl�� faaliyetinin y�r�t�lmesi s�ras�nda,

M��terilerine ger�ek d��, yanl��, yan�lt�c� veya abart�lm�� bilgilere dayal� tavsiyelerde bulunamazlar.
Yat�r�m tavsiyelerini, g�venilir belge, destekleyici rapor ve analizlere dayand�rmak zorundad�rlar.
M��terilerinin mali durumunu, yat�r�m ama�lar�n�, likidite, getiri ve risk tercihlerini dikkate alarak en uygun yat�r�m kararlar�n� almalar�n� sa�larlar.
Verilen yat�r�m tavsiyeleri ile ilgili olarak m��terilere �nceden saptanm�� belli bir getirinin sa�lanaca��na dair garanti veremezler.
Yat�r�m dan��manl�� hizmetini y�r�t�rken do�rudan veya dolayl� olarak kendileri ile m��terileri aras�nda bir ��kar �at��mas� oldu�unda, �ncelikle m��terisinin menfaatini g�zetmekle, m��teriler aras�ndaki ��kar �at��malar�n�n �nlenememesi halinde ise m��terilerine adil davranmakla y�k�ml�d�rler.
Yaz�l�, g�rsel veya i�itsel bi�imde m��terilere duyurulacak ve yat�r�m kararlar�n� etkileyebilecek nitelikte olan ara�t�rma sonu�lar�n�, m��terilerine duyurmadan �nce kendileri veya ��nc� �ah�slar lehine kullanamazlar.

Yat�r�m dan��manl�� s�zle�mesi hangi h�k�mleri kapsamal�d�r?

Yat�r�m dan��manl�� faaliyetlerine ili�kin �er�eve s�zle�mesinde yer verilmesi gereken hususlar SPK'ca belirlenir. Arac� kurumlar s�zle�mesinin imzalanmas�ndan �nce, a�a��daki bilgileri i�eren tan�t�c� bir formu m��teriye sunmak zorundad�rlar.

PK'n�n Seri V, No: 55 Tebli�i'nde belirtilen yat�r�m dan��manl��na ili�kin ilkeler,
Yat�r�m dan��manl�� kapsam�nda m��teriye sunulacak bilgi ve tavsiyelerin olu�turulmas�nda kullan�lan bilgi kaynaklar�, yat�r�m stratejileri ve analiz y�ntemleri,
Bilgi ve tavsiyelerin m��teriye sunulu� bi�imiyle (yaz�l�, s�zl�, g�nl�k, haftal�k, ayl�k benzeri) ilgili esaslar,
Olas� ��kar �at��malar�.

Portf�y y�netim �irketleri yat�r�mc�s�na belirli bir getiri i�in
garanti verebilir mi?

Portf�y y�netim �irketleri yat�r�mc�lar�na, portf�y�n �nceden saptanm�� belirli bir getiriyi sa�layaca��na dair herhangi bir s�zl� veya yaz�l� garanti veremez; ilan ve reklamlar�nda bu anlama gelebilecek ifadeler kullanamaz.

Portf�y y�neticili�i nedir ve hangi faaliyetleri kapsar?

Portf�y y�neticili�i, finansal varl�klardan olu�an portf�ylerin her bir m��teri ad�na, m��terilerle yap�lacak portf�y y�netim s�zle�mesi �er�evesinde maddi bir menfaat sa�lamak �zere vekil s�fat�yla y�netilmesidir. Arac� kurulu�lar�n al�m sat�ma arac�l�k faaliyetlerinin y�r�t�lmesi s�ras�nda, bu faaliyetin i�eri�i ile ilgili olarak s�rekli olmaks�z�n verilen hizmetler portf�y y�neticili�i kapsam�nda de�ildir.

Borsa �yeleri ile yat�r�mc�lar� aras�nda hangi konularda uyu�mazl�k ��kabilir?

Borsa �yeleri ile yat�r�mc�lar� aras�nda a�a��da yer alan konularda uyu�mazl�k ��kabilir:

Al�m-sat�ma ili�kin talimatlar�n tamam�n�n veya bir k�sm�n�n yerine getirilmemesi,
Al�m sat�ma konu hisse senedi fiyatlar�nda anla�mazl��a d��lmesi,
M��teri nakit temerr�d�ne d��t��nde y�ksek oranl� faiz i�letilmesi,
M��teri ile Borsa �yesi aras�nda kredi anla�mas� olmadan, �ye taraf�ndan m��teri hesab� �zerinden kredili i�lemler ger�ekle�tirilmesi,
�yenin, m��teriye borcu oldu�u hakk�nda bilgi vermeksizin bu borca mahsuben m��teri hisse senetlerini satmas�,
Talimatta belirtilen limitli fiyat�n �zerinde hisse senedi al�nmas� veya alt�nda sat�lmas�,
�yece, sat�m emri ger�ekle�tirilememesine ra�men, m��terinin sat�lmas� i�in verilen menkul k�ymetlerin iade edilmesi y�n�ndeki talebinin haks�z sebeple yerine getirilmemesi,

Al�m emri ger�ekle�tirilememesine ra�men �ye taraf�ndan kaparonun geri verilmemesi.

Borsa �yesi ile m��terisi aras�nda do�an uyu�mazl�klar�n ��z�m� i�in
�MKB'ye ba�vuru prosed�r� nas�ld�r?

Uyu�mazl�k halinde yat�r�mc� taraf�ndan, bir dilek�e ile Borsa Ba�kanl��na ba�vurularak uyu�mazl��n idari yoldan ��z�mlenmesi istenebilir. Bu dilek�ede taraflar�n isim ve adresleri, uyu�mazl��n konusu, maddi olaylar, hukuki sebepler, ispatlay�c� deliller, m��teri emir numaras� veya �ye taraf�ndan m��teriye verilen makbuz ile son talep yaz�s� bulunmaktad�r. Uyu�mazl��a ili�kin belgeler dilek�eye eklenmelidir.

�MKB'n�n inceleme yetkisine giren "Uyu�mazl�k" konular� nelerdir?

Borsa �yeleri aras�nda veya Borsa �yeleri ile m��terileri aras�nda Borsa i�lemlerinden do�an uyu�mazl�k bu kapsama girer ve �MKB Y�netmeli�i'nde belirtilen usul ve esaslar i�inde ��z�mlenir.

�MKB Y�netim Kurulu'nun uyu�mazl�klar hakk�nda verdi�i kararlara
itiraz mercii neresidir?

�MKB Y�netim Kurulunun uyu�mazl�klar hakk�ndaki kararlar�na kar��, bu karar�n taraflara tebli�inden itibaren 10 i� g�n� i�inde SPK'ya itiraz edilebilir. SPK'n�n uyu�mazl�klar� ��z�mlemeye dair kararlar� idari a��dan son karard�r.

Yat�r�mc�n�n, �MKB Y�netim Kurulu'nca karara ba�lanan zarar�n�n
�ikayet edilen Borsa �yesince kar��lanmamas� halinde ne yapmas� gerekir?

Yat�r�mc�n�n, �MKB Y�netim Kurulu'nca karara ba�lanan zarar�n�n �ikayet edilen Borsa �yesince kar��lanmamas� halinde ne yapmas� gerekir?Yat�r�mc�n�n,�ikayet edilen �yeye karar�n yerine getirilmesi i�in yaz�l� olarak ba�vurdu�unu belgeleyen delili ek yaparak s�z konusu karar�n �yece yerine getirilmedi�ini bildiren bir dilek�e ile �MKB'ye tekrar ba�vurmas� gerekir. Bu m�racaat neticesinde Borsa �yesinin Borsa Y�netim Kurulu hesab�nda bulunan teminat�ndan yat�r�mc�n�n zarar� kar��lan�r.

Eski �ifreniz:
Yeni �ifreniz:
Yeni �ifreniz(Tekrar):
G�venlik Kodu:
G�venlik Kodu:

	Pencere
	N/A

	Pencere
	N/A

Ho�geldiniz

SERMAYE P�YASALARI